6533b851fe1ef96bd12a90d3

RESEARCH PRODUCT

Karnawalizacja górniczego świętowania

subject

description

Autorka w artykule przywołuje opisy sposobów obchodzenia dnia św. Barbary, patronki górników, począwszy od XIX wieku do czasów współczesnych. Analizując obyczaj w tak długim czasie, mogła prześledzić proces przemian zachodzących w strategii świętowania tej uroczystości. Na odnotowywane przeobrażenia wpływały różne czynniki w zależności od okresu w dziejach regionu. W dobie pruskiej o pojawiających się nowych wariantach tego święta decydowały dwa czynniki. Z jednej strony, z powodu kryzysu kultury, jaki przeżywał industrialny, zurbanizowany świat tej doby, prowadzący do rozpadu społeczności tradycyjnych, środowiska robotnicze zaczęły otwierać się na tani sentymentalizm, powierzchowność w doświadczaniu człowieczeństwa, banalizację wzajemnych stosunków oraz hedonizm zmieniający codzienne bytowanie. Z tego powodu do świętowania przedostawały się ludyczne scenariusze zabawy. Z drugiej strony pruska administracja, umiejętnie wykorzystując i podsycając te tendencje, dążyła do zamiany polsko-religijnych obrzędów na przejawy uwolnione od tej tradycji. W okresie PRL-u próby wdrożenia zmian w sposobie obchodzenia dnia św. Barbary wynikały głównie z chęci laicyzacji środowiska górniczego. Władze kopalni, idąc tym tropem, dążyły do dechrystianizacji Barbórki przez nadanie jej cech wybitnie rytualno-zawodowych. Obecnie karnawalizacja znajduje oparcie w procesach komercjalizacji kultury wspierającej jej rozrywkowe postaci świętowania. Przeobrażeniom tym w jakiejś mierze torował drogę zwiększający się odsetek w załodze ludzi słabo identyfikujących się z tradycją śląskich górników za przyczyną stałego dopływu kadry spoza regionu.