6533b857fe1ef96bd12b51fc

RESEARCH PRODUCT

Działalność Zagranicznego Komitetu Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie (1967–1972)

subject

description

Zdecydowana większość emigracyjnych elit politycznych zajęła negatywne stanowisko w sprawie zbiórki pieniędzy na restytucję Zamku Królewskiego w Warszawie. W 1. połowie lat 70. XX w. na całym świecie działało jednak kilkadziesiąt komitetów i organizacji polonijnych wspierających ową inicjatywę, najwięcej w Stanach Zjednoczonych, Australii, we Francji i w Kanadzie. Chronologicznie pierwszy tego typu komitet zawiązał się jeszcze w czerwcu 1967 r. w Londynie, na kilka lat przed decyzją władz PRL w sprawie podniesienia z ruin byłej siedziby królewskiej. Przewodniczącym Zagranicznego Komitetu Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie został Ignacy Czaykowski. W skład komitetu weszły osoby, które w większości nie udzielały się wcześniej w życiu politycznym wychodźstwa, nie były też szerzej znane w „polskim” Londynie. Choć komitet uznawał się za niezależną i apolityczną organizację, to w rzeczywistości jego twórcy sympatyzowali ze środowiskami „prokrajowymi” na wychodźstwie, które krytykowały niezłomnych i opowiadały się za współpracą z władzami PRL oraz kreowały pozytywny wizerunek Polski Ludowej wśród emigrantów. Głównym celem Zagranicznego Komitetu Odbudowy była zbiórka pieniędzy na restytucję Zamku Królewskiego oraz skłonienie władz PRL do powołania w kraju Centralnego Komitetu Odbudowy. Członkowie londyńskiego komitetu nawiązali kontakt z prof. Stanisławem Lorentzem, dyrektorem Muzeum Narodowego w Warszawie i orędownikiem idei podźwignięcia dawnej siedziby królewskiej z niebytu. Na emigracji prace komitetu wspierały czasopisma „prokrajowe”: „Kronika” i „Naprzód” w Londynie oraz „Horyzonty” w Paryżu. Środowiska wywodzące się z elit politycznych wychodźstwa zdecydowanie krytykowały akcję komitetu. Od jego działalności dystansowały się również władze w Warszawie, które przeciwne były odbudowie Zamku Królewskiego. Zagraniczny Komitet Odbudowy rozwiązał się w czerwcu 1970 r. Gdy w styczniu 1971 r. I sekretarz KC PZPR Edward Gierek zapowiedział odbudowę Zamku Królewskiego, komitet wznowił działalność. Niebawem przelał też na konto Obywatelskiego Komitetu Odbudowy w Warszawie 2 tys. funtów, zebrane w poprzednich latach. Po reaktywowaniu działalności Zagraniczny Komitet Odbudowy w ciągu roku zebrał zaledwie 500 funtów, po czym faktycznie zaprzestał dalszej aktywności.