6533b85bfe1ef96bd12ba32e

RESEARCH PRODUCT

Udział Epifaniusza z Salaminy w walce z kultem obrazów

subject

description

Epifaniusz, biskup Salaminy na Cyprze w latach 376–403, należał do znaczących postaci w IV w. W działalności publicznej cechowała go radykalna postawa wobec prawd wiary, co bezpośrednio przekładało się na treść jego pism. Obok krytyki wszelkich przejawów heretyckiego myślenia zwalczał ponadto szerzący się wówczas kult obrazów. Taka opinia o nim stała się bardzo głośna dopiero w XX w., gdyż przed 100 laty, czyli w 1916 r., Karl Holl opublikował dosyć obszerne studium, w którym prezentuje tekst trzech utworów Epifaniusza potępiających oddawanie czci obrazom. Adresatami tych pism byli: biskup Jan Jerozolimski, cesarz Teodozjusz oraz członkowie jego wspólnoty kościelnej. Te trzy traktaty Epifaniusza przetrwały we fragmentach cytowanych w aktach synodalnych z 754 i z 787 r., w dziełach Jana Damasceńskiego, Teodora Studyty, a w szczególności w traktacie Nicefora, opublikowanego w 815 r. Te zapisy przekazane przez wymienione źródła są wystarczające dla zrekonstruowania trzech utworów Epifaniusza. Według opinii uczonych, trzy pisma przeciwko obrazom powstały w latach 394–397 i są bardzo zbliżone w swej treści, ponieważ przedstawiają te same idee, kierowane jednak do róż­nych odbiorców. Przedstawił w nich bowiem argumenty przemawiające za unikaniem tworzenia świętych wizerunków. Ośmieszał w nich pojawiającą się w ówczesnej pobożności treść ikonograficzną z jednoczesnym zaprezentowaniem podstaw teologicznych pozwalających – w jego mniemaniu – zwalczać szerzący się kult obrazów.