6533b86ffe1ef96bd12ccb92

RESEARCH PRODUCT

O powinnościach żołnierskich w warunkach niewoli niemieckiej podczas II wojny światowej

subject

description

W czasie II wojny światowej w niemieckiej niewoli przetrzymywanych było około 20 tys. polskich oficerów. Więzieni byli w pierwszych latach niewoli w kilkunastu, a od końca 1942 r. czterech oflagach: II C Woldenberg (Dobiegniew), VIIA Murnau, II D Gross Born (Borne Sulinowo), VI B Dóssel. Oficerowie zawodowi stanowili około 35% jeńców oflagów. W specyficznych warunkach, w jakich się znaleźli, wyłączeni czasowo z walki, dalej pozostawali żołnierzami. Spoczywał na nich obowiązek walki o wolną Polskę, wydostania się z niewoli i podjęcie walki z okupantem w kraju lub na frontach toczącej się wojny. Swoje powinności oficerskie względem Ojczyzny i Wojska Polskiego realizowali w warunkach niewoli poprzez kultywowanie etosu państwowego, pułkowego, zapewnienie współtowarzyszom niewoli bezpieczeństwa i obrony przed zachowaniem niemieckich władz obozowych. Organizowali konspirację obozową, prowadzili szkolenia wojskowe, pomagali podejmującym ucieczki, wykazywali solidarność z oficerami polskimi żydowskiego pochodzenia, skutecznie chroniąc ich przed dyskryminacją obozowej Abwehry. W niewoli, tak samo jak w szeregach wojska w czasach pokoju czy też w walce - wyznawali zasadę służebności wobec interesów Ojczyzny i lojalności wobec przełożonych. Starali się zachować honor, silny charakter, zdyscyplinowanie i poczucie patriotyzmu. Ich powinnością było podejmowanie działań wspartych ich osobistym autorytetem i cechami osobowościowymi - odwagą, roztropnością, sprawiedliwością i solidarnością żołnierską. W ostatnich dniach niewoli i po wyzwoleniu obozów, oficerowie stanęli przed trudnym zadaniem, wracać do kraju czy pozostać na obczyźnie. Wierni żołnierskiej przysiędze oficerowie zawodowi dalej chcieli pełnić służbę wojskową, głównie w Wojsku Polskim na Zachodzie, a niektórzy w Wojsku Polskim w kraju. Oficerowie rezerwy w większości chcieli jak najszybciej wrócić, odbudowywać Polskę ze zniszczeń wojennych, rozwijać gospodarkę, oświatę i kulturę. Większość oficerów - choć w różnym czasie - wróciła do kraju. Starsi wiekiem oficerowie przeszli w stan spoczynku, inni podjęli służbę w wojsku. Prowadzono wobec nich działania operacyjne, co doprowadziło do zwolnienia z wojska w latach 1947-1954 kilkuset oficerów, jako element nieużyteczny i wrogi państwu. Ci oficerowie, którzy pozostali na uchodźstwie, zdemobilizowani w 1946 r. przez władze brytyjskie, prowadzili działalność społeczną, polityczną, kombatancką, i propagandową na rzecz wolnej Polski.