Search results for "Sapieha"
showing 10 items of 10 documents
Jan Karol Chodkiewicz (1686–1712) – szkic biograficzny młodego magnata
2021
Artykuł stanowi próbę zaprezentowania postaci Jana Karola Chodkiewicza z linii supraskiej (1686–1712), syna starosty błudeńskiego i oboźnego wielkiego litewskiego Jerzego Karola Chodkiewicza oraz Marianny Tekli z Naruszewiczów, który do tej pory nie doczekał się żadnego szerszego opracowania naukowego. Podstawę źródłową szkicu biograficznego Chodkiewicza stanowią materiały przechowywane w Archiwum Narodowym w Krakowie, w zespole Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Różnorodność znajdujących się w nim dokumentów pozwoliła na możliwie jak najdokładniejsze odtworzenie jego życiorysu. Z niego wyłania się postać Jana Karola, który osierocony przez ojca w dzieciństwie zdany był na opiekę swojej mat…
Sapiehowie i Wielkie Księstwo Litewskie w rękopiśmiennej pracy Nicolasa-Louisa Le Drana „Histoire de la vacance du trône de Pologne en 1696 après la …
2022
Nicolas-Louis Le Dran był urzędnikiem-archiwistą, w którego kompetencjach leżało dbanie i opracowywanie na potrzeby dworu królewskiego dokumentów dotyczących francuskich spraw zagranicznych. Znany jest on ze swojej działalności na rzecz budowy i rozbudowy francuskiego archiwum spraw zagranicznych. Odegrał także kluczową rolę w systemie służb archiwalnych w dobie panowania Ludwika XV. Analizowana rękopiśmienna praca obejmuje nie tylko lata 1696–1697, ale również wydarzenia ze stycznia kolejnego roku. Francuski archiwista, tworząc swoje dzieło dotyczące bezkrólewia 1696–1697, miał określony cel, zapewne związany z koniecznością przedstawienia skomplikowanego procesu wyboru króla w Rzeczypospo…
Manifest Sapiehów z 6 marca 1702 roku
2017
The second half of the 17th century history of the Great Duchy of Lithuania was dominated by the hegemony of two families: the Pac family and the Sapieha family. The latter managed to seize control over all spheres of public life and made decisions regarding the attitude of Lithuania with regard to the king and the Republic of Poland. The period of domination of the Sapieha family dates from 1685 to the early 1690s., when the plans of Jan III Sobieski, who attempted to build a political force that could withstand and counterbalance the influence of the Sapieha family, started to come to fruition. This, in turn, resulted in armed conflicts in the late 1690s aimed against the Sapieha family a…
Zabójstwo Wincentego Aleksandra Gosiewskiego w relacjach dyplomatów francuskich
2020
29 listopada 1662 r. zastrzelony został hetman polny litewski i jednocześnie podskarbi wielki litewski Wincenty Aleksander Korwin Gosiewski. Był on członkiem partii francuskiej i politycznie związał się z królową Ludwiką Marią Gonzagą. Z tego też powodu popierał plany elekcji vivente rege. Zbrodni dokonali skonfederowani żołnierze litewscy pod dowództwem Konstantego Kotowskiego, choć obwiniano o to hetmana wielkiego litewskiego Pawła Jana Sapiehę, który jako przeciwnik polityczny Gosiewskiego miał rzekomo inspirować wojskowych do popełnienia zbrodni. W związku z funkcjonowaniem Wincentego Aleksandra w profrancuskim ugrupowaniu politycznym interesujące będzie, jak dyplomaci Ludwika XIV relac…
Sapieżyńska ochrona dóbr Potockich w starostwie owruckim w latach 80. i 90. XVII wieku: przyczynek do badań nad współpracą rodzin magnackich w czasac…
2019
Sapiehowie i Potoccy byli jednymi z najbardziej wpływowych rodzin w dawnej Rzeczypospolitej. Druga z wymienionych familii posiadała liczne dobra na Ukrainie, które rujnowały częste przemarsze żołnierzy litewskich. Władzę nad nimi sprawował hetman wielki Kazimierz Jan Sapieha. Zasadniczym celem artykułu jest rozpatrzenie kwestii dotyczącej możliwej ochrony przez hetmana Sapiehę dóbr Potockich w zamian za ich głosy poparcia na sejmie i obronę w czasie ataków na litewskiego dowódcę wywołanych jego absencją pod Wiedniem.
Projekt komputu armii litewskiej z 1703 r. wraz z podziałem na poszczególne chorągwie i regimenty
2017
W niniejszym artykule zostaje wprowadzone do obiegu naukowego nowe źródło do badań nad historią armii litewskiej w okresie wielkiej wojny północnej (1700–1721), którym jest projekt komputu z 1703 r. Znajduje się on w Bibliotece Kórnickiej Polskiej Akademii Nauk w rękopisie o sygnaturze 985. W inwentarzu rękopisów biblioteki widnieje natomiast jako komput z 1706 r. Trudno jednak ustalić faktyczną datę jego powstania. Możliwe jest jedynie oszacowanie pewnych cezur. Sporządzony został na pewno przed 27 listopada 1703 r. (wprowadzenie w życie postanowień rady senatu w Jaworowie o pozbawieniu urzędów Sapiehów). Natomiast prawdopodobnie powstał przed lub w trakcie sejmu lubelskiego (11 czerwca – …
Kontrakty Jana Fryderyka Sapiehy z lat 1725-1743. Przyczynek do działalności majątkowej i artystycznej magnata w dawnej Rzeczypospolitej
2017
John Frederick Sapieha, Chancellor of the Grand Duchy of Lithuanian, after the death of his brother Nicholas in 1716, bccame the sole heir to a fortune of line of Koden. For obvious and probably also for sentimental reasons Sapieha most carcd about Koden. He was also intcrested in the development of the religious mentioned of the city by providing and paying for the rich interior of the local church under the invocation of St. Annc. John Frederick took good care of his property not only by affecting their development and investing in various aspects of economic activity, which had of course bring certain profits. An important element in the functioning of landed estates were also contracts …
Rzeczpospolita w relacjach berlińskich Philipa Plantamoura: od kwietnia do sierpnia 1702 r
2019
An important element in historical research is analysis of the diplomatic reports from the Old Commonwealth. They show the history of the state as well as its internal and foreign politics from another historical perspective. In 1700 the Great Northern War broke out and changed the political system in Middle and Eastern Europe for decades to come. The evens were of interest for diplomats from foreign courts. One of them was Philip Plantamour, a secretary to ambassador George Stepney in Berlin. He sent his reports to the British Isles. They included information about war and political opperations in the Polish - Lithuanian state. The analysis of the diplomatic reports provides answer to how …
L’influence politique de Versailles sur la noblesse lituanienne à la fin du XVIIe siècle
2021
In the second half of the seventeenth century, French diplomacy dominated Europe, including the Polish-Lithuanian state and its most important aristocratic families. The reports of French diplomats described their encounters with the most eminent families of the Grand Duchy of Lithuania: the Sapiehas and Radziwiłłs (the most powerful), the Pacs, Wiśniowieckis and Ogińskis. Through them, Versailles sought to implement its policy in the Polish-Lithuanian state, and win these allies through (usually honoured) promises of money. The goal was to support a French candidate to the Polish throne and to prevail against Vienna and Berlin on the European political chessboard. While efforts to cooperat…
Wielkie Księstwo Litewskie w relacjach berlińskich Philipa Plantamoura z lat 1700–1703
2019
Ważnym elementem w obecnych badaniach historycznych jest analiza relacji dyplomatycznych dotyczących dawnej Rzeczypospolitej w tym Wielkiego Księstwa Litewskiego. Ukazują one dzieje państwa oraz jego politykę wewnętrzną i zagraniczna z innej perspektywy historycznej. W 1700 r. wybuchła Wielka Wojna Północna, która zmieniła układ sił politycznych w Europie Środkowo Wschodniej na kolejne dziesięciolecia. Dyplomaci obcych dworów byli zainteresowani tą wojną, w tym Philipp Plantamour, sekretarz ambasadora angielskiego w Berlinie. Przesyłał on do Londynu swoje relacje, w których umieszczał nie tylko informacje dotyczące działań militarnych w czasie wojny, ale także te dotyczące najważniejszych r…