Search results for "pamięć"
showing 10 items of 33 documents
Rodzinna postpamięć Ślązaków
2017
Family Postmemory of the People of Silesia
 The author suggests a possible use of postmemory to analyse the contemporary family memory of the people of Silesia. Their memoirs about WW2 (such as working for the Wehrmacht, the Red Army invading Silesia, working in labour camps, nationality verification, displacements to Germany, and deportations to Siberia) bear signs of latent memory which is rarely revealed even to the next of kin. Present mainly within the family circle, within the local society, and among friends, these memoirs integrated Silesians and made them a unique community that considers itself a stigmatized minority. This contributed to mythologizing and stereotyping the who…
»…vzpomínám na něho ustavičně a přeji mu, aby se mu tatínek brzo vrátil«. O (terapeutycznej) roli pamięci w korespondencji więziennej Jana Zahradníčka
2020
Przedmiotem analizy są listy czeskiego poety Jana Zahradníčka wysyłane z komunistycznego więzienia do żony Marii w latach 1951–1960. Wybór to zapis zarówno życiowej traumy wynikającej z długo letniej izolacji oraz tragedii rodzinnej (śmierć dwóch córek), a jednocześnie świadectwo tego, że dzięki terapeutycznej roli pamięci autor przetrwał ów trudny czas. Punktem wyjścia są m. in. rozważania Aleidy Assmann, które co prawda prymarnie odnosiły się do pamięci kolektywnej społeczeństw dotkniętych traumatyczną przeszłością, ale mogą być także użyteczne dla rozpatrywanego tutaj studium przypadku jednostki.
Tożsamość śląska. Rzeczywistość czy XX-wieczna kreacja?
2016
Tożsamość śląska jest przedmiotem szeroko zakrojonych badań politologów, socjologów i historyków. W większości skupiają się oni na poszukiwaniu jej genezy. W niniejszym artykule autor zamierza spojrzeć na tożsamość jako na zjawisko podlegające głębokiej ewolucji na przestrzeni lat. Odnosząc się do przytoczonej hipotezy „Śląska wymyślonego” spróbuje dokonać próby klarownego podziału pomiędzy tym co stanowi historyczny trzon tożsamości śląskiej, a tym co w XX wieku zostało wpisane w śląski kod kulturowy.
Huculska pamięć ludowa w ujęciu Stanisława Vincenza
2012
W artykule przedstawiono problem zbiorowej pamięci ludowej oraz jej przejawów w kulturze oralnej, mentalności oraz światopoglądzie Hucułów, odzwierciedlonych w epopei Stanisława Vincenza "Na wysokiej połoninie".
Pisanie pomiędzy kulturami : twórczość obcojęzyczna pisarek z Europy Środkowej
2015
W poszukiwaniu austronostalgii w czeskiej pamięci subiektywnej
2020
Głównym tematem artykułu jest obecność lub brak austronostalgii w wypowiedziach subiektywnych. Materiałem źródłowym są eseje czeskiego autora Lubomíra Martínka oraz wspomnienia przedstawicieli 13 przeciętnych przypadkowych czeskich rodzin. Refleksje autora koncentrują się z jednej strony na braku austronostalgii w tych subiektywnych świadectwach, a z drugiej na przyczynach tej nieobecności. Pierwsza z nich nawiązuje do teorii Cathrin Horel, że kraje dobrze rozwinięte, które nie zawdzięczają swojego postępu monarchii Habsburgów, bardzo szybko zapomniały o wspólnej przeszłości. Druga dotyczy czeskiego dyskursu odrodzeniowego w XIX wieku, którego głównym celem było uniezależnienie się od imper…
Rekonstrukcja pamięci domu rodzinnego a źródła zainteresowań zadaniami ponadosobistymi
2019
W artykule wykorzystałam fragmenty moich badań, przygotowanych na podstawie wywiadów narracyjnych. Główny przyjęty przeze mnie problem badawczy sformułowałam w formie pytania: jakie znaczenie ma rodzina w kształtowaniu postaw prospołecznych u tych osób, które realizują zadania ponadosobiste? Poszukuję również odpowiedzi na pytanie: czy w biografii własnej i rodziny można odnaleźć źródła zainteresowania problematyką społeczną? Dzięki zastosowaniu wywiadów narracyjnych mogłam zrozumieć elementy rzeczywistości badanych. Mogłam dokonać wglądu w źródła i doświadczenia związane z realizacją zadań ponadosobistych badanych osób. Ich subiektywne interpretacje swoich zachowań, przeżyć związanych z ró…
O wyzwaniach i zadaniach pamięcioznawstwa lingwistycznego
2019
The paper summarizes the first stage of development of a new subfield of linguistics known as linguistic memory research, and poses three ąuestions which are important for its further development: what are the mutual relations and tangents between language and memory (both individual and collective), what are the mutual relations between linguistic memory research and the related field of cognitive ethnolinguistics (as well as such disciplines in humanities as historiography and theoretical archaeology), and lastly, in what areas can linguistic memory research and ethnolinguistics support each other most effectively. A greater part of the paper is devoted to a brief overview of the ten prob…
Powstania zapamiętane. Opowieści wspomnieniowe na temat powstań śląskich funkcjonujące w obiegu społecznym
2021
Przedmiotem artykułu jest sposób funkcjonowania w obiegu społecznym pamięci o powstaniach śląskich. Ważną rolę pełnią tu opowieści byłych powstańców, które ze względu na dystans czasowy podlegają folkloryzacji i fabularyzacji (do narracji włączane są wydarzenia późniejsze, związane na przykład z przeżyciami z czasów II wojny światowej). Wspomnienia drukowane są w antologiach, zrealizowano również projekt Filmowa encyklopedia powstań śląskich, gdzie o życiu powstańców opowiadają ich potomkowie. Wiedza o powstaniach popularyzowana jest także przez organizowanie konkursów dla młodzieży, przedstawianie rekonstrukcji historycznych, spotkania i wystawy. Autorka zauważa, że we współczesnych sposob…