Search results for "romantyzm"
showing 9 items of 9 documents
Die Romantik und die Religion - eine ambivalente Beziehung
2017
Analizując wpływ romantyzmu na religię, dochodzi się do wniosku, że relacja literatury do religii może mieć ambiwalentny charakter. W prezentowanym artykule ambiwalencja ta zostanie zilustrowana poprzez rozwinięcie dwóch tez. Z jednej strony zostanie pokazane, iż romantyzm swoją fascynacją dla tego, co tajemnicze, wyświadczył religii pewną przysługę, a z drugiej, że swoim zamiłowaniem do tego, co uczuciowe, oraz swoim pielgrzymowaniem do wspomnień przyczynił się do wzrostu postawy pasywności w dziedzinie religijności.
"Zawisza Czarny" Juliusza Słowackiego – dramat w rozsypce
2019
Tekst Zawiszy Czarnego zachował się w postaci różnorodnej zbieraniny, w której spotykają się rozwiązania wzajemnie sprzeczne oraz nakładają się na siebie alternatywne opracowania, tylko dlatego, że Słowacki ostatecznie nie napisał dramatu, to jest: nie doprowadził go do postaci skończonej, która uzyskałaby autorską pieczątkę, najlepiej w postaci autoryzowanego wydania. Po śmierci poety inicjatywę przejęli badacze rękopisu, edytorzy, jak też historycy literatury, pracujący według współczesnych sobie standardów, które tymczasem podlegały powolnej ewolucji, wskutek czego Zawisza Czarny przeszedł już w dziejach swej krytycznej recepcji przez kilka rozmaicie ukierunkowanych faz. Próba znalezieni…
Granice romantyzmu w dziejach polskiej komedii według dziewiętnastowiecznej krytyki krajowej
2021
W polskiej krajowej krytyce literackiej i teatralnej XIX w., dokonującej już pewnych bilansów dorobku romantyzmu, pojęcia „komedii romantycznej” i „romantyzmu w komedii” służyły za środek do porównawczych analiz i historycznoliterackich periodyzacji, choć jednocześnie takie kwestie, jak semantyczna zawartość tych terminów czy granice czasowe określanego nimi zjawiska, nie były precyzowane ani nawet problematyzowane. Podjęta w niniejszym artykule próba rekonstrukcji ówczesnych niewypowiedzianych wyobrażeń o tych znaczeniach i granicach wiedzie w kierunku formuły chronologicznie rozpiętej między „kosmopolityzmem”, przypisywanym wtedy klasycystycznej komedii XVIII w. i zwalczonym rzekomo dopie…
Na Ujbackim stepie... Kreacje Tatarów w poematach Tomasza Augusta Olizarowskiego
2016
The article presents literary images of Tatars, which can be found in two poetic novels by the forgotten Romantic author, Tomasz August Olizarowski (1811-1879). The first of them, printed in 1836, is Krzyż w Peredylu. Pieśń wołyńska (The Cross in Peredil. A Volhynian Song), published for the second time in a revised version as Topir-Góra. Powieść wołyńska. Wedle miejscowego podania (Topir-Mountain. A Volhynian Novel. According to a Local Folk Tale). The second one, which in its title already refers to the Tatars, is Car-dziewica. Powieść tatarska (The Virgin-Tsar. A Tatar Novel), written in 1866. In Krzyż w Peredylu and in Topir-Góra, the poet shows Tatar people as representatives of the no…
Pomiędzy rzeczywistością a światem twórczości literackiej – Ricarda Huch jako kobieta, żona, matka, pisarka i intelektualistka
2022
Artykuł stanowi próbę przedstawienia biografii Ricardy Huch w połączeniu z jej twórczością literacką oraz ukierunkowaniem światopoglądowym. Założenie badawcze oscyluje wokół zapytania, czy i w jaki sposób Huch łączyła wyzwania wynikające z faktu bycia kobietą, żoną i matką oraz pisarką, intelektualistką i wybitną myślicielką swoich czasów. Postawiona teza badawcza została poparta argumentami nawiązującymi do biografii pisarki oraz wielowątkowości jej dzieła. Ricarda Huch jako młoda kobieta wywodząca się z konserwatywnego domu mieszczaństwa niemieckiego końca XIX wieku wybrała dla siebie drogę kobiety zrywającej z konwenansami, która, nie bacząc na przeciwności losu, opuściła w atmosferze sk…
Ręka, noga, mózg na ścianie, czyli ludzkie szczątki jako kurioza w XIX-wiecznych opowieściach grozy
2016
W XIX stuleciu, „wieku przedmiotów”, kolekcjonowanie ludzkich szczątków, stanowiące przejaw chęci poznania tajemnic człowieka, nic należy do rzadkości. Zakonserwowane w różny sposób fragmenty ludzkiego ciała stanowią również powtarzający się element popularnego nurtu opowieści grozy. W okresie romantyzmu stanowią one jeden z ważnych elementów cudowności, skupiając na sobie narrację i prowokując kolejne niezwykłe wydarzenia (Stopa mumii Theophile’a Gautiera). W ujęciu pozytywistyczno-naturalistycznym wprowadzają element niezwykłości do scjentystyczncgo dyskursu o święcie (Ręka Guy de Maupassanta). Z kolei w tekstach późniejszych, w kontekście okultyzmu i surrealistycznej fantastyki, świadczą…
'Weises' Lachen als Erziehungsmittel. Rocarda Huchs Novelle Teufeleien
2020
Artykuł stanowi próbę przedstawienia najistotniejszych cech pisarstwa Ricardy Huch z jej wczesnej fazy twórczości. Z metodologicznego punktu widzenia podstawę do badań stanowią: biografia autorki oraz jej zakorzenienie w historii myśli wczesnego romantyzmu niemieckiego. W myśl wczesnych romantyków, a w szczególności Novalisa, Huch dążyła do swoistej syntezy między faktami historycznymi a sposobem postrzegania rzeczywistości przez piszącego artystę – ten jednocześnie myśląc o jemu współczesnych, kieruje się zamysłem pedagogicznym, którego nadrzędnym celem jest przestrzeganie zasad humanitaryzmu w społeczeństwie.
Dramat - teatr - mit : "Oblubienica z Messyny" Friedricha Schillera w kręgu mitotwórczych projektów romantyzmu
2016
Friedrich Schiller’s tragedy, "Braut von Messina", being a project of a new tragedy form and the plot structure modelled on the mythic story of Oedipus’s family, is usually placed in the developmental seąuence of the genres of Schicksalstragodie and Jambentragodie. Yet, the ostentatious condensation and muddling of the motives of the Oedipus myth in the plot calls for the use of the chronologically close categories of romantic irony and romantic myth-making, and subseąuently, for asking a ąuestion concerning the intention of establishing the mythical world by means of a ritual performed with the use of theatrical measures.
Lwowski debiut Tomasza Augusta Olizarowskiego
2020
Tomasz August Olizarowski, born on March 10, 1811 in Wojsławice, in Galicia, still be- longs to the group of the unknown and unjustly forgotten poets and playwrights. One hundred and thirty five years have passed since his death, and so far there has been neither a critical edition of his rich literary output, nor a monograph devoted to him. Most of his texts remain in manuscripts collected at the Polish Library in Paris and at the Library of Kórnik. The latter holds among its collections the first volume of his Psalms, most probably published by the poet in L’viv in 1832, compared by an unknown 1833 reviewer to the works of Jean Paul (Johann Paul Friedrich Richter) and even to J.W. Goethe’…