Search results for "sejm"
showing 10 items of 14 documents
"Oszukańcze wybory". Środowiska polskiej emigracji politycznej wobec wyborów do Sejmu Ustawodawczego w 1947 roku
2017
The article presents the attitude of Polish political emigration towards first parliamentary election held in Poland after World War II. The election caused discussions in emigration press. The Polish government in exile did not hoped for any change of political situation in country after elections conducted under communist rule. Most of the political parties in exile took similar position. In the opinion of the emigrants a truly free election could be conducted under international supervision and after the withdrawal of Soviet troops and removal from power dominated by communists Provisional Government of National Unity.
Od Mikołaja Kozakiewicza do Macieja Płażyńskiego. Szkice do portretu Marszałków Sejmu w latach 1989–2011
2020
The aim of the article is to present the biographies of the first five marshals of Polish parliaments in 1989–2011. The Marshals of the Sejm presented in short biographical sketches are figures who played an important role in Polish politics. Among them were politicians from various political groups. Two activists associated with the Polish people’s movement (Mikołaj Kozakiewicz and Józef Zych), one socialist from the former post-communist camp (Józef Oleksy) and two with a beautiful card in the anti-communist opposition and strongly associated with the Catholic Church (Wiesław Chrzanowksi and Maciej Płażyński). The Marshal of the Sejm is the speaker of the Sejm, the lower house of the Poli…
Materiały sejmikowe w spuściźnie po Ludwiku Gruno, księciu Hessen-Homburg w archiwum Muzeum Artylerii, Wojsk Inżynieryjnych i Łączności w Sankt Peter…
2018
The article discusses source materials for history o f Polish-Lithuanian Commonwealth Dietines, found in archival legacy o f Ludwig Gruno, Prince o f Hesse-Homburg. The documents are part o f field chancellery o f the prince, currently preserved in the Military-Historical Museum of Engineer and Signal Corps in St. Petersburg among over a thousand of letters, documents and files illustrating his achievements as commander o f Russian armies in the Caucasus and Poland in 1732-1736. The documents pertain mostly to tsarist army exacting war tribute in form o f food and feed in South- Eastern voivodeships from autumn 1734 to 1736. It was a significant burden to noblemen in Ukrainę, Podolia, Volhy…
The 400th anniversary of the death of Stanisław Żółkiewski, Hetman and Great Crown Chancellor, Senator of the Polish-Lithuanian Commonwealth
2020
W okresie demokracji szlacheckiej sztuka wojenna Rzeczypospolitej Obojga Na-rodów osiągnęła najwyższy poziom, stanowiąc prawdziwy fenomen w ówczesnej Europie. Swój rozwój zawdzięczała między innymi wybitnym hetmanom koronnym i litewskim, zwycięzcom wielu bitew, wodzom otoczonym sławą i podziwem, autentycznym patriotom. W poczcie staropolskich hetmanów wielkich i polnych koronnych i litewskich poczesne miejsce zajmuje Stanisław Żółkiewski (1547–1620). Dnia 13 czerwca 2019 r. parlamentarzyści w drodze okolicznościowej uchwały ustanowili rok 2020 Rokiem Hetmana Stanisława Żółkiewskiego. W uchwale czytamy między innymi: „Stanisław Żółkiewski zawsze przedkładał dobro Polski ponad własne korzyści…
Kształtowanie się ustroju II Rzeczpospolitej w aspekcie zrównoważonego rozwoju
2018
W artykule przedstawiono proces kształtowania się ustroju II Rzeczpo-spolitej i pokładanych nadziei na zrównoważony rozwój kraju. Zarysowano tradycjępolskiego parlamentaryzmu i wskazano na jego odrębność względem parlamentary-zmów innych krajów europejskich. Do tradycji tej usiłowało nawiązać odradzające siępo zaborach państwo polskie, przystosowując ją do struktury prawnej nowożytnego państwa liberalno-demokratycznego. Wejście II Rzeczpospolitej do grona państw po-siadających liberalno-demokratyczną konstytucję nie oznaczało, automatycznego za warstwą prawną, przeniesienia struktury społecznej, ekonomicznej i mentalnej. W centrum rozważań znalazła się także Konstytucja Marcowa oraz relacje…
Projekt komputu armii litewskiej z 1703 r. wraz z podziałem na poszczególne chorągwie i regimenty
2017
W niniejszym artykule zostaje wprowadzone do obiegu naukowego nowe źródło do badań nad historią armii litewskiej w okresie wielkiej wojny północnej (1700–1721), którym jest projekt komputu z 1703 r. Znajduje się on w Bibliotece Kórnickiej Polskiej Akademii Nauk w rękopisie o sygnaturze 985. W inwentarzu rękopisów biblioteki widnieje natomiast jako komput z 1706 r. Trudno jednak ustalić faktyczną datę jego powstania. Możliwe jest jedynie oszacowanie pewnych cezur. Sporządzony został na pewno przed 27 listopada 1703 r. (wprowadzenie w życie postanowień rady senatu w Jaworowie o pozbawieniu urzędów Sapiehów). Natomiast prawdopodobnie powstał przed lub w trakcie sejmu lubelskiego (11 czerwca – …
Władze Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie wobec sytuacji w Polsce w latach 1947–1949
2018
The authorities of the Republic of Poland in exile tried to follow and analyse the situation in Poland after World War 2. The developments in the years 1947–1949 which aroused particular interest among emigrants were the elections to the Legislative Sejm, the issue of the Oder-Neisse borderline and the sovietisation of Poland. These topics were raised by the president in his speeches, by the government during its meetings and by the National Council of Poland during its sessions. The authorities in exile did not manage, however, to exert influence upon the situation in Poland. Because of the political isolation of the government of the Republic of Poland in exile, emigrants could merely sta…
Nieznane dokumenty dotyczące sejmiku województw poznańskiego i kaliskiego z lat 1701 i 1735 w londyńskich zbiorach archiwalnych. Edycja źródłowa
2022
Odnalezione w londyńskich instytucjach naukowych rękopiśmienne dokumenty związane są z niezwykle burzliwymi okresami w dziejach szlacheckiej Rzeczypospolitej. Instrukcja, a w zasadzie punkty z sejmiku województw poznańskiego i kaliskiego z 1701 r. są związane z początkową fazą Wielkiej Wojny Północnej, która zmieniła układ sił w Europie Środkowo-Wschodniej. Analizowany sejmik został zerwany, a mimo to upubliczniono wyniki jego prac właśnie w formie punktów. Znany polskim historykom dokument nieco odbiega od tego, który znajduje się w londyńskich zbiorach, a różnic, na tym etapie badań, nie jesteśmy w stanie wyjaśnić. Drugi dokument dotyczy tego samego sejmiku, ale z 1735 r., okresu równie b…
Przyczyny transferów poselskich w Sejmie w latach 2001-2015
2018
Celem niniejszego artykułu jest określenie przyczyn zmiany przynależności klubowej w Sejmie w latach 2001-2015. Pod pojęciem „transferu” rozumiane są wszelkie zmiany przynależności klubowej mające miejsce w trakcie kadencji Sejmu, takie jak: rozłamy, odejścia, przejścia. Transfery takie mogą istotnie zmienić układ sil wewnątrz parlamentu ukształtowany w wyborach. Intencją autora jest wskazanie przyczyn tego zjawiska w Sejmie oraz jego kategoryzacja. Dokonana analiza pokazuje zasadnicze metodologiczne trudności z określeniem obiektywnych przyczyn transferów. Najczęściej wskazuje się różnice ideowo-programowe, jednakże analiza uwarunkowań, w których transfery się dokonują sugeruje, że często …
Prawo petycji w teorii i praktyce Sejmu VIII kadencji
2021
Prawo petycji zostało wprowadzone do polskiego porządku prawnego w Konstytucji marcowej z 1921 r. W kolejnych ustawach zasadniczych przepis ten został wykreślony i pojawił się ponownie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. Przez wiele lat prawo petycji było nieprecyzyjnie określone (mylone często ze skargami i wnioskami). W artykule dokonano analizy petycji wnoszonych w trakcie VIII kadencji Sejmu, ponieważ była pierwszą, w której obywatele mogli w pełni realizować swoje uprawnienie, zgodnie z ustawą o petycjach uchwaloną 11 lipca 2014 r. Analizie poddano 605 petycji, biorąc pod uwagę kryterium sposobu załatwienia sprawy, tematykę (przedmiot) wniesionych do Sejmu petycji czy cza…