Search results for " Naro"

Ks. dziekan Franciszek Pogrzeba (1873-1941) - duszpasterz, społecznik i górnośląski działacz plebiscytowy 1921 r

2021

The article is a contribution to the biography of the Catholic clergyman, parish priest in the parish of Łubniany located in Upper Silesia – the Rev. Franciszek Pogrzeba. He was one of the fourteen priests who signed the so-called “Appeal to Priests”, in compliance with which they broke off their cooperation with the Catholic German Center Party (Deutsche Zentrumspartei) and supported the Deputies of the “Polish Circle” in the German Parliament. After World War 1, the Rev. Pogrzeba actively engaged for incorporation of Upper Silesia into Poland. Following the division of the region, threatened by German nationalists, he had to flee to Poland, where he spent the rest of his life working as a…

Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce a bezpieczeństwo państwa

2015

Stan badań nad wojskowością Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVIII wieku

2019

W artykule przedstawiono stań badań nad dziejami wojskowości Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVIII wieku. Analizie poddano przede wszystkim historyków polskich, bez wprowadzenia ograniczeń chronologicznych, a tym samym od XIX wieku do dnia dzisiejszego. Uwzględniono też, choć na ograniczoną skalę, prace badaczy z innych krajów, przede wszystkim tych, które uznają się w jakimś stopniu za spadkobierców tradycji Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz państw z nią sąsiadujących w XVIII wieku. Stan wiedzy o wojskowości Rzeczypospolitej omówiono w działach: historia wojen z udziałem państwa polsko-litewskiego, podstawy prawne funkcjonowania, liczebność, organizacja i finansowanie sił zbrojnych, z…

Arnold Zweigs Auseinandersetzung mit der Judenfrage in seinen frühen Erzählungen. Zur schlesischen Prägung der gestalteten Erfahrungen

2017

Artykuł jest poświęcony literaturoznawczo zaniedbanemu aspektowi twórczości Arnolda Zweiga, mianowicie tym wczesnym opowiadaniom, które traktują o jego judaizmie. W pierwszej kolejności analizowane są nowele Die Flucht der van Spandows i Die Krähe. Następnie pada pytanie, jakie możliwości uchwycenia i opisu żydowskiego losu dawało śląskie pochodzenie Arnolda Zweiga.

Granica państwa jako kategoria wielowymiarowa

2013

Istnienie granic państwowych wynika przede wszystkim z przypisania państwom terytorium, a także z właściwego wspólnotom ludzkim instynktu terytorialności. Granica państwa, wyznaczając położenie geograficzne terytorium, określa nie tylko obszar państwa, ale spełnia również określone funkcje, które w podstawowym wymiarze mają charakter wewnętrzny i zewnętrzny. Mimo że na wielu obszarach granice zachowały tradycyjną funkcję bariery, współczesne granice nie funkcjonują już w ten sam sposób, jak jeszcze w niedalekiej przeszłości. W warunkach globalizacji kultury oraz internacjonalizacji polityki i gospodarki nastąpiło otwarcie granic i związane z tym osłabienie kontroli granicznej, stanowiącej d…

Franciszkańska kuracja Serca Pana Jezusa w Gliwicach w latach 1925–1945

2016

Artykuł jest kontynuacją międzywojennej historii gliwickich franciszkanów i genezy powstania samodzielnej jednostki kościelnej w tzw. dzielnicy hutniczej, zamieszczonym w tomie 35 „Studiów Teologiczno-Historycznych Śląska Opolskiego” z 2015 r. Autor tym razem przybliża historię kuracji Serca Pana Jezusa w Gliwicach w latach 1925–1945. Od czasu jej ustanowienia gliwiccy franciszkanie prowadzili w tamtejszej dzielnicy hutniczej ożywioną pracę duszpasterską. Jej główne działania ukierunkowane były nie tylko na sprawowanie sakramentów, ale także na działalność społeczną wśród rodzin robotniczych. Po przybliżeniu statusu kuracji jako jednostki kościelnej, omówiono sylwetki duszpasterzy oraz wska…

Place of the works of Uladzimir Karatkievič in the discourse on the identity of Belarusians

2020

Głównym celem twórczości U. Karatkeviča pozostawała zawsze próba ożywienia i wzmocnienia poczucia tożsamości narodowej Białorusinów. W literaturze białoruskiej nie było wcześniej pisarza, który całą swoja twórczość poświęcił dziejom własnego narodu. Pisarz opisywał w swoich utworach wzloty i upadki Białorusinów, pokazywał ich próby uzyskania niepodległości, kształtował w swoim czytelniku podstawy białoruskiej tożsamości narodowej. W latach 50. i 60. XX w. w ZSRR nie było łatwo promować i propagować prawdziwą historię Białorusi, piękno języka białoruskiego i białoruską tożsamość narodową. Za swoje działania w tej dziedzinie Karatkevič był często piętnowany i karany. Artykuł przedstawia wpływ…

Realizacja zasady równości w zakresie dostępu do dóbr kultury narodowej

2021

Celem niniejszego tekstu jest udowodnienie, że art. 6 ust. 1 jest przepisem wskazującym na szczegółową dziedzinę, w której zastosowanie ma zasada równości wyrażona w treści art. 32 i 33 Konstytucji RP. Aby tego dowieźć, wyjaśniono, jak równość odnosi się do zakresu podmiotów uprawnionych do tego, aby im upowszechniać i udostępniać dobra kultury narodowej. Udowodnione zostało również, że odniesienie równości do upowszechniania i udostępniania dóbr kultury narodowej wymaga zastosowania uprzywilejowania wyrównawczego wynikającego z przesłanek faktycznych, a nie tylko prawnych. Przy okazji tak zakrojonych badań wykazane zostało również, że art. 6 ust. 1 jest także konkretyzacją art. 5 in fine o…

Wpływ zróżnicowania narodowościowego na poziom kapitału społecznego lokalnej wspólnoty. Badania porównawcze w wybranych gminach województwa opolskiego

2019

Badania związane z pomiarem kapitału społecznego są w ostatnich 20 latach jednym z dominujących obszarów zainteresowań w naukach społecznych. Ciekawym zagadnieniem jest wpływ zróżnicowania narodowościowego na poziom kapitału społecznego. Jak twierdzi Robert Putnam, w warunkach amerykańskich zróżnicowanie to negatywnie wpływa na poziom kapitału społecznego. Realizowane w Europie inicjatywy badawcze wskazują jednak, że zróżnicowanie narodowościowe nie wykazuje znaczącej negatywnej korelacji z kapitałem społecznym, a nawet można znaleźć przykłady, gdy oddziałuje nań pozytywnie. W artykule przeprowadzono analizę ilościową w 20 gminach województwa opolskiego (10 jednolitych narodowościowo, 10 zr…

The formation of local territorial administration in Poland in the years 1945–1952

2021

Kształtowanie się systemu administracji lokalnej w Polsce w latach 1945–1952 jest jednym z najciekawszych zagadnień w powojennej historii Polski. Z jednej strony formalnie funkcjonował system samorządu terytorialnego, ale z drugiej strony pojawia się nieznany wcześniej w Polsce sowiecki model administracyjny rad narodowych. Połączenie systemów samorządu terytorialnego i rad narodowych skomplikował sytuację administracyjną w Polsce. Hierarchiczny układ rad, czyli podporządkowanie rad niższego szczebla radom wyższego szczebla, oznaczało odejście od jednej z podstawowych cech samorządu terytorialnego, czyli niezależności danego szczebla struktury administracyjnej w stosunku do poziomu znajdują…