Search results for "Rzeczpospolita"
showing 10 items of 40 documents
Gmina wyznaniowa żydowska w Wieluniu w II Rzeczypospolitej w dokumentacji Archiwum Państwowego w Łodzi
2019
Największa gmina wyznaniowa żydowska w powiecie wieluńskim w okresie II Rzeczypospolitej znajdowała się w Wieluniu. Skupiała ona około 5 tys. wyznawców judaizmu. Pracami kahału kierował zarząd gminy i rada gminy przy pomocy wielu pracowników, zajmujących się utrzymaniem m.in. synagogi, budynku gminy, łaźni i rzeźni rytualnej i szkół wyznaniowych. Wielkim autorytetem mieszkańców Wielunia cieszył się rabin, troszczący się o religijny rozwój społeczności żydowskiej i pomagający mu podrabin. Mimo ówczesnego kryzysu finansowego, gmina żydowska w Wieluniu prowadziła na dużą skalę działalność dobroczynną i społeczną, poprzez utrzymywanie i finansowanie licznych instytucji, w tym szkół wyznaniowych.
Roads, travelling and communication in the Polish – Lithuanian Commonwealth in the 18th century. Russian and West European visitors’ perspective
2020
W artykule przedstawiony został stan techniczny dróg lądowych i rzecznych, mostów, grobli oraz pozostałej infrastruktury komunikacyjnej w Polsce na podstawie relacji podróżników z zagranicy, w tym Rosjan. Stan oraz jakość lądowych i rzecznych środków transportu był oceniany przez cudzoziemców bardzo nisko, podobnie jak jakość usług oferowanych w przydrożnych karczmach w Polsce i na Litwie. W rezultacie podróżowanie w XVIII w. po Rzeczypospolitej mogło stanowić interesujące doświadczenie. Tak goście z Rosji, jak i z krajów zachodniej Europy natrafiali na wiele przeszkód w trakcie podróży, postrzegając przy tym kraj jako pełen paradoksów. Fatalny stan dróg, przerażające swoim standardem karcz…
Sprawa operacyjnego sprawdzenia kryptonim „Zakonnik”. inwigilacja ks. Henryka Surmy przez Służbę Bezpieczeństwa w latach 1974-1977
2018
Celem opracowania jest ukazanie na przykładzie jednego z zakonników sposobu postępowania Służby Bezpieczeństwa wobec duchownych, którzy znaleźli się w spektrum zainteresowania tej instytucji, z uwagi na podejrzenie prowadzenia „antypaństwowej” działalności. Tego rodzaju sprawy operacyjnego sprawdzenia zakładane były przez Służbę Bezpieczeństwa PRL bardzo często i miały na celu sprawdzenie doniesień o prowadzeniu przez duchownych działalności uznawanej przez władze komunistyczne za wrogą ustrojowi PRL. Ks. Henryk Surma, nie godząc się na komunistyczne ograniczenia praw człowieka, ani na dążenia władz PRL zmierzające do marginalizacji Kościoła, próbował na własną rękę pozyskać środki na remon…
Lithuanian armed forces in Ilūkstė region in 1919–1920
2006
Dalį Ilūkstės apskrities lenkų ir lietuvių karinės pajėgos okupavo 1919 m. vasarą. Lenkų valdžios įstaigos nedelsdamos įtraukė 6 apskrities rytinės dalies valsčius ir Gryvos miestą į savo valstybės sudėtį ir atsisakė svarstyti šį klausimą su Latvijos atstovais. Klausimas buvo išspręstas tiktai 1920 m. liepos pradžioje, kai dėl Raudonosios armijos puolimo lenkų kariuomenė buvo priversta pasitraukti iš Ilūkstės apskrities. Tuo pasinaudojo Latvijos pusė, tuo momentu pagal savo galimybes užimdami dalį tos teritorijos. Likusią užėmė lietuviai, kurie jau nuo 1919 m. vasaros buvo rūpimoje Ilūkstės apskrities dalyje. Nors derybose tarp Latvijos ir Lietuvos buvo deklaruota, kad sienos tarp tų valsty…
Artykuły wojenne dla artylerii koronnej Augusta III z 1737 r
2016
During the reigns of Augustus II and Augustus III (both Polish) - the Lithuanian Commonwealth's armies were modernized. As early as during the Great Northern War the armies were equipped with relatively modern military devices, and within the following decades efforts were made to keep the equipment in line with European standards. As far as the financial and organizational aspects were concerned, the most significant were the reforms of the Silent Sejm from 1717. Moreover, it was signalled that the military law should be thoroughly modernized by means of developing generał and detailed codes determining the rules of military service and principles of everyday life for the soldiers of both …
Kilka uwag o alkoholu i tytoniu w życiu żołnierzy polskich w XVII w. i w pierwszej połowie XVIII w
2017
For centuries alcohol had constituted a key component of soldiers’ diet. As early as in ancient times, health benefits of wine and its impact on human body were appreciated, foremostly its germicidal properties. Probably alcohol was popular among soldier of the first Piasts or knight of the time of regional disintegration, time of king Władysław 1 the Elbow-high, Casimir the Great or kings of the Jagiellonian dynasty. It may be presumed that the former only drank beer, however, knights in XIV-XV treated it as a common everyday beverage, relishing wine for special occassions and during feasts. In XVI century the list of alcoholic beverages was enriched by vodka - aqua vitae. In the first hal…
Bitwa pod Kowalewem (5 X 1716) – geneza, przebieg, konsekwencje
2019
The article, which refers to the research on the Polish-Lithuanian Commonwealth’s military history in the 18th century and the crisis of Old Polish war art, presents the genesis, course and effects of the battle of Kowalewo of 5 October 1716. Epistolographic material, press and chronicle accounts along with plans of two battles constitute the source base. These primary sources were given a critical analysis, the acquired information being collated and verified in order to obtain a reasonably precise picture of the causes, course and consequences of the battle. The armed forces participating in the battle consisted of the military forces of the Tarnogród Confederation and the royal corps for…
The Eucharistic Congress in the Town of Wieluń in 1931
2022
Mimo trudnej sytuacji gospodarczej mieszkańców powiatu wieluńskiego w II Rzeczypospolitej i związanej z nią konieczności emigrowania głównie do Niemiec w celach zarobkowych charakteryzowali się oni głęboką religijnością. Wielokrotnie bp Teodor Kubina podkreślał to w swoich wypowiedziach. Wpłynęło to na zorganizowanie w dniach 27–29 czerwca 1931 r. w Wieluniu Kongresu Eucharystycznego, który był trzecim w kolejności w diecezji częstochowskiej. Odbył się on przy ogromnym udziale mieszkańców powiatu wieluńskiego, którzy pieszo pielgrzymowali ze swoich parafii, co świadczyło o ich wielkim szacunku wobec Najświętszego Sakramentu. Wydarzenie to pogłębiło ich religijność i zaowocowało jeszcze więk…
Działalność Zgromadzenia Misjonarzy Świętej Rodziny w Wieluniu
2021
W nowej rzeczywistości po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zostały podjęte przez władze Zgromadzenia Misjonarzy Świętej Rodziny działania mające na celu utworzenie domu zakonnego w Wieluniu. Nastąpiło to po aprobacie bpa Stanisława Zdzitowieckiego w 1920 r. W kolejnym roku doszło do przejęcia przez zakon dawnego klasztoru poaugustiańskiego w Wieluniu. Wkrótce nastąpił rozwój duszpasterstwa i rozpoczęły się prace remontowe średniowiecznego klasztoru. Szczególny nacisk misjonarze położyli na katechizację, głoszenie misji i odprawianie nabożeństw. Równolegle doszło do powołania nowicjatu zakonnego i szkoły misyjnej – ośmioletniego gimnazjum męskiego, do którego uczęszczali uczniowie poch…
Stan badań nad wojskowością Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVIII wieku
2019
W artykule przedstawiono stań badań nad dziejami wojskowości Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVIII wieku. Analizie poddano przede wszystkim historyków polskich, bez wprowadzenia ograniczeń chronologicznych, a tym samym od XIX wieku do dnia dzisiejszego. Uwzględniono też, choć na ograniczoną skalę, prace badaczy z innych krajów, przede wszystkim tych, które uznają się w jakimś stopniu za spadkobierców tradycji Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz państw z nią sąsiadujących w XVIII wieku. Stan wiedzy o wojskowości Rzeczypospolitej omówiono w działach: historia wojen z udziałem państwa polsko-litewskiego, podstawy prawne funkcjonowania, liczebność, organizacja i finansowanie sił zbrojnych, z…