Search results for "konstytucja"
showing 9 items of 9 documents
Kształtowanie się ustroju II Rzeczpospolitej w aspekcie zrównoważonego rozwoju
2018
W artykule przedstawiono proces kształtowania się ustroju II Rzeczpo-spolitej i pokładanych nadziei na zrównoważony rozwój kraju. Zarysowano tradycjępolskiego parlamentaryzmu i wskazano na jego odrębność względem parlamentary-zmów innych krajów europejskich. Do tradycji tej usiłowało nawiązać odradzające siępo zaborach państwo polskie, przystosowując ją do struktury prawnej nowożytnego państwa liberalno-demokratycznego. Wejście II Rzeczpospolitej do grona państw po-siadających liberalno-demokratyczną konstytucję nie oznaczało, automatycznego za warstwą prawną, przeniesienia struktury społecznej, ekonomicznej i mentalnej. W centrum rozważań znalazła się także Konstytucja Marcowa oraz relacje…
Konstytucyjne granice prawnej ochrony życia - kilka uwag na kanwie obywatelskiego projektu ustawy
2020
W ramach obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej w listopadzie 2017 r. został wniesiony obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. Spośród proponowanych w projekcie nowych rozwiązań prawnych kluczowe znaczenie ma uchylenie art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu w brzmieniu: ,,badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu". W związku z tym, przedmiotem niniejszego artykułu jest konfrontacja proponowanej zmiany z konstytucyjnymi gwarancjam…
W sprawie zgodności z Konstytucją RP powoływania sędziów – członków Krajowej Rady Sądownictwa przez Sejm
2022
Przedmiotem niniejszego tekstu jest ustalenie, czy art. 9a ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa jest zgodny z Konstytucją RP. W celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie przeanalizowano relacje, jakie powinny panować pomiędzy poszczególnymi władzami w systemie opartym o zasadę podziału władz. Następnie rozwiano wątpliwości co do tego, czy KRS jest organem występującym w pionie władzy sądowniczej. Ostatecznie stwierdzono, że w RP Sejm nie powinien mieć innych kompetencji kreacyjnych wobec organów władzy sądowniczej, niż tylko te, które wyraźnie przewiduje Konstytucja RP. W przeciwnym razie izba postawiona jest w pozycji nieuzasadnionej supremacji względem judykatywy, a władza sądownicza nie d…
Główne założenia projektu zmian konstytucyjnych w programie politycznym Prawa i Sprawiedliwości
2018
Osoby w podeszłym wieku jako podmioty konstytucyjnych wolności i praw - perspektywa Orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego
2019
W kwestii pominięcia przez sąd administracyjny niekonstytucyjnych przepisów ustawy
2021
W publikacji przedstawiono podstawy orzekania przez sąd administracyjny z pominięciem przepisu ustawy, który ten sąd ocenia jako niekonstytucyjny. Tym samym podejmuje problematykę realizacji podstawowego celu, jakim jest ukazanie roli sądownictwa administracyjnego w ostatecznym ukształtowaniu praw i obowiązków adresata działań administracji jako gwaranta ochrony praw jednostki, która mogłaby zostać pozbawiona ochrony prawnej na etapie stosowania prawa przez podmiot dysponujący władztwem administracyjnym (imperium). Rolę tę zaprezentowano w aspekcie orzekania przez sądy administracyjne w sytuacji, gdy TK uznał normy zawarte w przepisie poddanego jego kontroli aktu za niekonstytucyjne, a któr…
Kryzys parlamentaryzmu a majowy zamach stanu w aspekcie bezpieczeństwa narodowego
2017
Demokracja parlamentarna nie jest typem ustroju, który może sprawnie i stabilnie funkcjonować bez solidnych podstaw ekonomicznych i społecznych, ugruntowanej i opartej na kompromisie tradycji uprawiania polityki oraz postaw obywatelskich pośród polityków i społeczeństwa. Porzucenie demokracji czyjej częściowe ograniczenie, aczkolwiek usprawiedliwione ideą racji stanu w celu wzmocnienia szeroko pojętego bezpieczeństwa narodowego, nie musi okazać się właściwym lekarstwem na problemy, z jakimi boryka się państwo. Kryzys parlamentaryzmu i przewrót majowy, zamykają okres, w którym sejm stanowił organ ostatecznie decydujący o składzie i istnieniu kolejnych rządów. Formalną zmianę we wzajemnym usy…
Styl gatunkowy konstytucji
2017
W opracowaniu przyjmuję rozumienie gatunku jako modelu określonego typu tekstu. Rozpatruję więc gatunek jako wzorzec tekstu, na który składają się wszystkie jego płaszczyzny (formalna, poznawcza, pragmatyczna, aksjologiczna, stylistyczna). Interesuje mnie przede wszystkim płaszczyzna stylistyczna konkretnego zdarzenia komunikacyjnego, jakim jest tekst obowiązującej dziś ustawy zasadniczej, tj. Konstytucji RP (1997 r.).Konstytucja w wymiarze stylistycznym jest wielobarwna. Dominuje władczy suchy styl normatywny z wysoką frekwencją nakazów, obowiązków i uprawnień, ale, w przeciwieństwie do innych gatunków sfery urzędowo-prawnej, silnie obecne są też elementy wysokiego, kunsztownego stylu reto…
Right to a court in democratic state ruled by law
2019
W artykule omówiono prawo do sądu w demokratycznym państwie prawnym, które stanowi gwarancję sądowej ochrony praw człowieka przed ich naruszeniem przez organy władzy publicznej. Spełnia ono dwie funkcje: po pierwsze, chroni podmiotowe prawo jednostki i wiąże wszystkie władze publiczne w zakresie ich działania w podporządkowaniu Konstytucji; po drugie, tworzy charakterystyczny system powiązania indywidualnego statusu jednostki i obiektywnego porządku prawnego, wobec tego jest współcześnie traktowane jako składnik demokratycznego państwa prawnego. Konstytucyjne ujęcie prawa do sądu może być rozpatrywane w dwóch znaczeniach: 1) jako zasada prawa konstytucyjnego; 2) jako prawo podmiotowe jednos…