Search results for "pamięć"
showing 10 items of 33 documents
Odtwarzanie pamięci przeżywanej
2017
Pamięć i czas a (nie)bezpieczeństwo ontologiczne współczesnego człowieka
2019
Kluczową kategorią pojęciową niniejszego tekstu jest pamięć. Zdolność do podtrzymywania pewnej względnie stałej historii o „ja” jest dzisiaj traktowane jako istota naszej tożsamości. Pamięć jest jej warunkiem, podstawą i częścią jednocześnie. Tekst skupia się na rozważaniach nad kategorią pamięci, łącząc je z namysłem nad orientacją temporalną, a więc z naszym stosunkiem do czasu, a także z rozważaniami nad rolą, jaką pamięć odgrywa w procesie budowania poczucia bezpieczeństwa ontologicznego we współczesnym świecie
Breslau. Nazwa miasta jako dziedzictwo kulturowe — zarys problematyki w perspektywie analizy dyskursu historycznego
2020
W artykule śledzę taktyki przywoływania (i unikania) wcześniejszych nazw współczesnego Wrocławia jako elementu tworzenia jego dziedzictwa kulturowego. Na przykładzie opracowań historycznych i wykorzystując metodę analizy dyskursu, pokazuję mechanizmy kreowania różnie akcentowanych przeszłości miasta. Opierając się na użyciu nazwy historycznej (na przykład Breslau) czy konsekwentnie tylko współczesnej (Wrocław), wskazuję, że za strategią wyboru nazwy stoją odmienne, ideologicznie uwarunkowane, narracje. Jedni badacze, używając wcześniejszych, historycznych nazw miasta, tworzą obraz ciągle zmieniającego się europejskiego ośrodka miejskiego, natomiast drudzy, posługując się wyłącznie współczes…
"Pamiętam, że...". O społecznej konstrukcji pamięci mieszkańców miast Ziem Zachodnich i Północnych na przykładzie Wrocławia
2017
Celem artykułu jest przedstawienie wątków pamięci społecznej, które z jednej strony opierają się na indywidualnym, potocznym doświadczeniu jednostki, z drugiej umieszczane są w społecznie wynegocjowanych ramach pamięci zbiorowej. Artykuł ten wpisuje się również w dyskusję nad miejscami pamięci i ich możliwą treścią - wykraczającą poza podtrzymujące pamięć zbiorową muzea, pomniki, upamiętniające tablice czy cmentarze - realizowaną w codziennym życiu jednostki. Przedmiotem analiz jest pamięć społeczna mieszkańców Wrocławia, ich konstrukcje światów społecznych opierające się na przestrzeni miasta obciążonej obcą kulturowo „pamięcią nieobecnych”.
A beautiful flourish. The foundation story of Wroclaw (and Wroclaw residents)
2020
W artykule przedstawiam treść i kontekst opowieści założycielskiej Wrocławia – powstałego po 1945 r. w jednym z największych i najbardziej zniszczonych miast przyłączonych do Polski po II wojnie światowej (polskie terytoria zachodnie i północne). Analizowany materiał empiryczny składa się z osobistych dokumentów – wypowiedzi mieszkańców Wrocławia spisanych i zgłoszonych na konkurs „Czym jest dla ciebie miasto Wrocław” w 1966 roku. Najważniejszym elementem tej opowieści o powstaniu miasta jest postać pioniera, którego wizerunek ukształtował się jak mityczny bohater. Cechy pionierów (takie jak odwaga, bezkompromisowa miłość do miasta i otwartość na innych) stały się ważną narracją współtworzą…
„Miasto to jak mieszkanie. Nasze”. Powojenne strategie oswajania miast Ziem Zachodnich i Północnych na przykładzie Wrocławia
2018
Treść artykułu prezentuje trzy istotne zagadnienia. Pierwszym z nich jest refleksja nad praktykami zamieszkiwania (dwelling) miasta – pojęcia rozszerzającego zakres ba- dań nad przestrzenią miejską o kategorie związane z socjologią codzienności – przede wszystkim dotyczącego materialnego środowiska życia ludzi widzianego z perspektywy dyskursów niedominujących. Drugim z zagadnień jest analiza strategii oswajania ob- cego kulturowo dziedzictwa materialnego Ziem Zachodnich i Północnych, za pomocą kategorii zamieszkiwania i na przykładzie wspomnień mieszkańców Wrocławia. Trzecim aspektem są pytania stanowiące punkt wyjścia dla przyszłych projektów badawczych au- torki, postawione w wyniku prze…
Jak historia odkłada się w pamięci, jak pamięć odkłada się w języku
2019
Tematem artykułu jest zakreślenie ram pola badawczego tworzonego przez trzy tytułowe pojęcia: historia, pamięć, język. Ponieważ każde z nich jest wieloznaczne, a na dodatek w różnych sytuacjach odnoszone są do różnych porządków ontologicznych (do rzeczywistości pozajęzykowej i do rzeczywistości tekstowej, narracyjnej), autor stara się doprecyzować znaczenia odnośnych wyrazów i pokazać złożone relacje, jakie występują zarówno między poszczególnymi znaczeniami każdego z wyrazów oddzielnie (a więc pomiędzy „historią1” i „historią2” z jednej strony oraz między „pamięcią1” i „pamięcią2” – z drugiej), jak też, w układzie „horyzontalnym”, między „historią1” i „pamięcią1” oraz między „historią2” a …
Theologie des Alterns. Ein Beitrag von Papst Franziskus
2022
Obecny wzrost populacji osób starszych staje się nowym wyzwaniem dla teologii, w tym szczególnie antropologii teologicznej i teologii pastoralnej. Problem ten nie jest obcy aktualnemu nauczaniu papieskiemu. Świadczy o tym wyrażana przez papieży św. Jana Pawła II (1978–2005), Benedykta XVI (2005–2013) i Franciszka (2013–) troska o człowieka w podeszłym wieku w okolicznościowych przemówieniach, katechezach i homiliach. Zaangażowanie w promocję pozytywnej wizji starości i obronę godności osób starszych jest szczególnie obecne w nauczaniu papieża Franciszka. Celem artykułu była próba ukazania w świetle najnowszych rozważań papieża Franciszka o starości, z okazji ustanowienia 25 lipca 2021 roku …
Historie (nie)opowiedziane. Problemy przekazu międzypokoleniowego i socjalizacji historycznej w rodzinach na Śląsku Opolskim
2016
The article presents the research about the ntergenerational transmission in families in the Opole Silesia. This community co-creates the descendants of the native population, peoples displaced from the former eastem borderlands, and immigrants population from the central Polish and other regions. The aim of the study was to investigate the social and cultural determinants of intergenerational transmission and its’ contents and forms in families in the Opole Silesia. The generations which grew up during the post-war period are different from the previous ones by social and cultural factors, which are important for the continuity of intergenerational transmission, such as: family model, the …
Obraz "Tragedii Górnośląskiej" we współczesnych reportażach
2017
Po 1989 roku rozpoczął się w Polsce proces włączania w pamięć publiczną wydarzeń określanych mianem „Tragedii Górnośląskiej”, funkcjonujących wcześniej głównie w rodzinnych i lokalnych narracjach (służba Ślązaków w Wehrmachcie, wejście Armii Czerwonej na Śląsk, powojenne deportacje Ślązaków do ZSRR, obozy pracy dla przewidzianych do wysiedlenia do Niemiec mieszkańców Śląska). Ważną rolę w ujawnianiu tych tragicznych wydarzeń odgrywają dziennikarze i publicyści, autorzy reportaży historycznych, którzy docierają do świadków minionych wydarzeń i starają się wyjaśnić ukrywane do tej pory fakty. Autorka analizuje reportaże literackie, radiowe i telewizyjne podejmujące problematykę represji i zbr…