„Vojna není kojná”, czyli koszarowy humor w warunkach totalitaryzmu

2020

Artykuł prezentuje językowe sposoby osiągania efektu komicznego przez Miloslava Švandrlíka w powieści humorystycznej Černí baroni. Są to m.in. łączenie elementów z różnych odmian języka czeskiego (spisovná čeština, obecná čeština,gwary) lub czeszczyzny i języka słowackiego, wprowadzanie wulgaryzmów, słownictwa ska to logiczne go i inwektyw do języka propagandy totalitarnej, kontrast formy i treści, paralelizm składniowy. Podkreślone zostają istotne funkcje społeczne śmiechu jako reakcji na humor szczególnie w trudnym czasie życia społecznego, jakim był okres komunistyczny, np.: terapeutyczna, integracyjna i separująca.

Obcy czy inni? Czesi w Zelowie

2018

We wstępnej części artykułu zostaną zaprezentowane kategorie OBCY, INNY oraz SWÓJ w różnych konfiguracjach (opozycja komplementarna, triada), obecnych w dyskursie tożsamościowym. Następnie przedstawione zostaną determinanty tożsamości: konfesja i język grupy mieszkańców Zelowa – potomków czeskich emigrantów religijnych. W końcowej części artykułu podkreśla się, że obraz potomków czeskich emigrantów jest zmienny w czasie: początkowo była to grupa homogeniczna pod względem wyznaniowym, etnicznym i językowym, a obecnie jest grupą zasymilowaną językowo i kulturowo.

Významné životní jubileum profesorky Marie Krčmové

2020

Badania dyskursu medialnego w perspektywie pragmalingwistycznej i socjopragmatycznej

2020

Badania stylistyczne inspirowane dorobkiem naukowym Profesor Jany Hoffmannovej

2021

Burza we frazeologii czeskiej

2019

Przedmiotem analizy są jednostki frazeologiczne prezentujące obraz burzy jako zjawiska meteorologicznego w języku czeskim. Przedstawione zostały frazeologizmy z nadrzędnym komponentem bouřka i komponentami blesk, hrom, vítr, określającymi zjawiska towarzyszące burzy, stanowiące równocześnie jej podstawowe oznaki utrwalone w języku. Omówione w artykule jednostki frazeologiczne służą wyrażaniu głównie negatywnego wartościowania, które wypływa z ludzkiego doświadczenia, z kontaktu z groźnymi zjawiskami przyrodniczymi. Opisują one przede wszystkim cechy fizyczne człowieka, jego zachowania, emocje oraz relacje międzyludzkie, rzadziej natomiast elementy otaczającego świata, i utrwalają takie cech…

Świat malowany słowem. Analiza pola semantycznego nazw barw w Máju Karla Hynka Máchy

2011

Autorka w swoim artykule przedstawia pole semantyczne barw w najważniejszym dziele czeskiego romantyzmu Máj, napisanym przez Karla Hynka Máchę. Klasyfikuje ona nazwy kolorów według części mowy: rzeczowniki, przymiotniki, przysłówki i czasowniki z uwzględnieniem pasm tęczy (wyrazy nazywające kolory wprost i pośrednio). Ponadto podaje listę leksemów, które wyrażają intensywność nasycenia światła i efekt mroku. Autorka dochodzi do wniosku, że ważne miejsce w opisie przyrody zajmuje gra świateł, a także wydobycie przejściowych kontrastów światła przez Karla Hynka Máchę. Authoress, in her article, presents semantic field of colours in the most important work of Czech romanticism entitled Máj wri…