Search results for "Rzeczpospolita"
showing 10 items of 40 documents
Sapieżyńska ochrona dóbr Potockich w starostwie owruckim w latach 80. i 90. XVII wieku Przyczynek do badań nad współpracą rodzin magnackich w czasach…
2019
The Sapiehas and the Potockis were amongst the most influential families of the Polish‑Lithuanian Commonwealth. The latter family owned numerous estates in Ukraine, which were directly under threat from marching Lithuanian soldiers. Kazimierz Jan Sapieha, Grand Hetman of Lithuania was in charge of the said estates. Due to cooperation of the two magnate families, he attempted to shield the Potockis’ estates and possessions from Lithuanian troops marching to or returning from the war with Turkey. To that aim he utilised legal proclamations called Universals. The Potockis returned the favour by entering into political collaboration. Hetman Kazimierz Jan Sapieha, having been absent from the Sie…
United in the Commonwealth. The participation of Lithuanian troops in the Zborów battle in 1649
2018
Abstract In 1648, an uprising broke out in Ukraine that belonged to Poland at the time. The war was not successful for the Polish-Lithuanian Commonwealth. The Cossacks and Tartars, who were helping them during the war, surrounded Zbaraż, about whose defense everyone knew in the country. King Jan Kazimierz decided to set out to rescue the besieged fortress. It was decided that not only Polish troops, but also soldiers of Lithuania would set out for Ukraine. Not only state armies, but also private regiments set out to fight. The article discusses the problem of the reasons for the participation of Lithuanians in the war, which was not only due to the provisions of the union, but also to be in…
Communist Authorities Contra Brother Kloc. The Battlefront Against The Illegal Trade of Devotional Items in The Koźle District In 1965
2019
W artykule przedstawiony został casus jednego z zakonników Kościoła Katolickiego. Zdaniem autora przypadek ten dobrze ilustruje realia, w jakich przyszło żyć duchowieństwu w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Wojciech Kloc, ze Zgromadzenia Braci Albertynów, prowadził handel dewocjonaliami w celu zarobienia pieniędzy na remont dachu domu zakonnego. Z tego powodu został zatrzymany przez milicję przed jednym z kościołów w Kędzierzynie (powiat kozielski), gdzie odebrano mu dewocjonalia, którymi handlował oraz pieniądze, które przy nim znaleziono. Czyn, którego się dopuścił zakonnik, został zakwalifikowany jako przestępstwo w świetle ustawy z 1958 r. o zezwoleniach na wykonywanie przemysłu, rzem…
Arnold Zweig - Aufnahme in Polen
2016
Śląski niemieckojęzyczny autor – Arnold Zweig – zajmował się do końca swojego życia traumatycznym okresem I wojny światowej i napisał wiele dzieł poświęconych tej tematyce. Artykuł ten w pierwszej kolejności prezentuje zainteresowanie osobą Arnolda Zweiga w Polskiej Republice Ludowej oraz opisuje recepcję tłumaczeń jego powieści autorstwa nieżyjącej już tłumaczki Wandy Kragen. W drugiej części niniejszej publikacji autorka skupia się na scharakteryzowaniu powieści „Junge Frau von 1914“ (Młoda kobieta z roku 1914).
Pierwsza z trzech śląskich insurekcji we współczesnej narracji podręcznikowej Casus opracowań dla szkół ponadgimnazjalnych i ponadpodstawowych
2020
Nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że szkolne podręczniki historii to dla wielu ludzi jedyne książki historyczne, z którymi mieli styczność w ciągu swojego życia. To stwierdzenie powinno zachęcać do systematycznego monitorowania zarówno treści, jak i obudowy dydaktycznej tego rodzaju opracowań. Wychodząc z tego założenia, autor artykułu przeanalizował ponad 20 najpopularniejszych podręczników historii, przygotowanych dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych w latach 1989-2019. Celem analizy było zobrazowanie I powstania śląskiego z 1919 r. Zdaniem większości autorów podręczników szkolnych decyzja o przeprowadzeniu plebiscytu na Górnym Śląsku, zapisana w traktacie wersalskim, wywołała antago…
Income and expenses of Jan Karol Chodkiewicz (1686–1712), starost of Veliuona, Zabłudów, Baisogala and Daugeliskis, relating to his schooling in Wars…
2021
Postać Jana Karola Chodkiewicza (1686–1712) z linii supraskiej nie doczekała się do tej pory swojego opracowania choćby w postaci noty biograficznej. Artykuł niniejszy przybliża więc wybrany fragment z życiorysu wyżej wymienionego bohatera, który w latach 1700–1705 przebywał na naukach w szkole jezuickiej w Warszawie. Okres nauk stanowił ważne wydarzenie w życiu młodych magnatów, którzy w ich ramach przygotowywali się do służby państwowej i funkcjonowania w społeczeństwie szlacheckim. Nie inaczej było w przypadku Jana Karola, dziedzica ogromnej fortuny chodkiewiczowskiej, który resztę swojego krótkiego życia spędził później na sporach o dobra ojczyste. Młody starosta pobierał nauki w trudny…
Jan Karol Chodkiewicz (1686–1712) – szkic biograficzny młodego magnata
2021
Artykuł stanowi próbę zaprezentowania postaci Jana Karola Chodkiewicza z linii supraskiej (1686–1712), syna starosty błudeńskiego i oboźnego wielkiego litewskiego Jerzego Karola Chodkiewicza oraz Marianny Tekli z Naruszewiczów, który do tej pory nie doczekał się żadnego szerszego opracowania naukowego. Podstawę źródłową szkicu biograficznego Chodkiewicza stanowią materiały przechowywane w Archiwum Narodowym w Krakowie, w zespole Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Różnorodność znajdujących się w nim dokumentów pozwoliła na możliwie jak najdokładniejsze odtworzenie jego życiorysu. Z niego wyłania się postać Jana Karola, który osierocony przez ojca w dzieciństwie zdany był na opiekę swojej mat…
Gmina wyznaniowa żydowska w Lututowie w okresie międzywojennym
2020
Społeczność żydowska w okresie międzywojennym w powiecie wieluńskim zajmowała ważne miejsce w społeczeństwie. W odróżnieniu od innych jego części, w Lututowie przeważali wyznawcy judaizmu. Celem podjętych badań jest ukazanie specyfiki działalności gminy wyznaniowej żydowskiej w Lututowie w okresie II Rzeczypospolitej. Bazę źródłową stanowią archiwalia, znajdujące się w Archiwum Państwowym w Łodzi – oddziale w Sieradzu, zebrane przez Starostwo Powiatowe Wieluńskie w omawianym okresie. Zastosowano metody: analizy źródeł archiwalnych, syntezy, demograficzną, geograficzną i statystyczną, a następnie przedstawiono zagadnienie w układzie problemowym. Badania źródłowe umożliwiły przedstawienie skł…
Gmina żydowska w Bolesławcu nad Prosną na przełomie lat 20. i 30. XX w
2020
Społeczność żydowska w okresie międzywojennym w powiecie wieluńskim obejmowała swym zasięgiem 7 gmin wyznaniowych. Jedną z nich była wspólnota w Bolesławcu, która posiadała w tym mieście ponad 300-letnią tradycję. Celem podjętych badań jest ukazanie specyfiki działalności gminy wyznaniowej żydowskiej w Bolesławcu na przełomie lat 20. i 30. w. Bazę źródłową stanowią archiwalia znajdujące się w: Archiwum Archidiecezji Częstochowskiej im. ks. Walentego Patykiewicza w Częstochowie i Archiwum Państwowym w Łodzi – oddziale w Sieradzu zebrane przez Starostwo Powiatowe Wieluńskie w okresie II Rzeczypospolitej. Zastosowano metody: analizy źródeł archiwalnych, syntezy, demograficzną, geograficzną i s…
Stan majątkowy gminy wyznaniowej żydowskiej w Wieruszowie w latach 30. XX w
2020
Społeczność żydowska w okresie międzywojennym w powiecie wieluńskim obejmowała swym zasięgiem 7 gmin wyznaniowych. Jedną z nich była wspólnota w Wieruszowie, która posiadała w tym mieście 300-letnią tradycję. Celem podjętych badań jest ukazanie stanu majątkowego gminy wyznaniowej żydowskiej w Wieruszowie w latach 30 XX w. Bazę źródłową stanowią archiwalia, znajdujące się w: Archiwum Archidiecezji Częstochowskiej im. ks. Walentego Patykiewicza w Częstochowie, Archiwum Państwowym w Łodzi i oddziale tego archiwum w Sieradzu. Zastosowano metody: analizy źródeł archiwalnych, syntezy, demograficzną, geograficzną i statystyczną, a następnie przedstawiono zagadnienie w układzie problemowym. Badania…