Search results for "Rzeczpospolita"
showing 10 items of 40 documents
Pilgrimages from the District of Wieluń to the Jasna Góra Monastery (1921–1939)
2021
Jedną z cech wyróżniających mieszkańców powiatu wieluńskiego, poza typowo rolniczym charakterem zatrudnienia, była ich głęboka religijność. Przejawiała się ona m.in. w dużym zaangażowaniu w nowe formy duszpasterstwa, które inicjowano w warunkach nieskrępowanej działalności Kościoła katolickiego po 1918 r. Niezależnie od tego mieszkańcy powiatu wieluńskiego nadal odznaczali się głęboką pobożnością maryjną, która wyrażała się na wiele sposobów. Poza udziałem w nabożeństwach poświęconych Matce Bożej, działalności w bractwach różańcowych, kolportowaniu czasopism o tej tematyce i otaczaniu szczególnym szacunkiem wizerunków maryjnych, uczestniczyli oni w licznych pielgrzymkach. Głównym celem pątn…
Wizerunek cudzoziemca w świetle Pamiętników z czasów Jana Sobieskiego, króla polskiego, Kazimierza Sarneckiego (1629–1696)
2013
Pamiętnik Kazimierza Sarneckiego należy do najczęściej wykorzystywanych źródeł do epoki Jana III Sobieskiego. Wspomnienia tego rezydenta na dworze Jana III, działającego z poruczenia kanclerza wielkiego litewskiego Karola Stanisława Radziwiłła, uzupełniają fakty znane z pamiętników Philippe Pierre de Noyersa, Philippe Duponta, Francois-Paulina d’Aleyraca i sekretarza ambasady francuskiej kawalera de Mongrillona. Wyróżniają się także dlatego, że mocodawcą Sarneckiego był siostrzeniec monarchy, syn Katarzyny z Sobieskich, primo voto Zasławskiej, a secundo voto Radziwiłłowej. Kazimierzowi Sarneckiemu zawdzięczamy szczegółowy obraz życia codziennego Jana III i jego rodziny w ostatnich latach ży…
Early modern state formation in the margins? A review of early modern popular politics and limited royal power in the Polish-Lithuanian Commonwealth …
2017
The traditional historiography of early modern state-building has usually followed the western European paradigm of historiography, the usual models being France, England, Brandenburg-Prussia and Sweden. Regions that do not follow this paradigm have simply been left out and labeled “backward” or as “lagging behind”. In this literary review, our focus is on two different and rather surprising cases of early modern state formation: the Polish-Lithuanian Commonwealth and the Spanish colonial empire in Latin America. By following the scholarship on these two large conglomerates, we focus on two scholarly concepts: the idea of early modern realms as composite/conglomerate states, and state forma…
Obowiązki i prawa szeregowców autoramentu cudzoziemskiego Armii Koronnej i Litewskiej w świetle artykułów wojskowych (wojennych) oraz regulaminów z l…
2016
W pierwszych dwóch dekadach XVIII w. dokonał się proces modernizacji wojskowości polsko-litewskiej. Przede wszystkim unowocześniono wyposażenie oddziałów dragonii i piechoty wprowadzając do uzbrojenia karabiny skałkowe (flint lock), wzorowane na armii saskiej pałasze i szpady, jednolite sorty mundurów, a także sprzęt „obozowy”. Ustanowiono także nowe schematy organizacyjne regimentów piechoty. Działania modernizacyjne zakończono wkrótce po 1717 r., choć nie wprowadzono wszystkich koniecznych i częściowo zapowiedzianych w uchwałach sejmu niemego zmian. Wśród zarzuconych zamierzeń reformatorskich znalazły się kwestie prawno-organizacyjne i prawne, niezwykle istotne do prawidłowego funkcjonowa…
Materiały sejmikowe w spuściźnie po Ludwiku Gruno, księciu Hessen-Homburg w archiwum Muzeum Artylerii, Wojsk Inżynieryjnych i Łączności w Sankt Peter…
2018
The article discusses source materials for history o f Polish-Lithuanian Commonwealth Dietines, found in archival legacy o f Ludwig Gruno, Prince o f Hesse-Homburg. The documents are part o f field chancellery o f the prince, currently preserved in the Military-Historical Museum of Engineer and Signal Corps in St. Petersburg among over a thousand of letters, documents and files illustrating his achievements as commander o f Russian armies in the Caucasus and Poland in 1732-1736. The documents pertain mostly to tsarist army exacting war tribute in form o f food and feed in South- Eastern voivodeships from autumn 1734 to 1736. It was a significant burden to noblemen in Ukrainę, Podolia, Volhy…
The 400th anniversary of the death of Stanisław Żółkiewski, Hetman and Great Crown Chancellor, Senator of the Polish-Lithuanian Commonwealth
2020
W okresie demokracji szlacheckiej sztuka wojenna Rzeczypospolitej Obojga Na-rodów osiągnęła najwyższy poziom, stanowiąc prawdziwy fenomen w ówczesnej Europie. Swój rozwój zawdzięczała między innymi wybitnym hetmanom koronnym i litewskim, zwycięzcom wielu bitew, wodzom otoczonym sławą i podziwem, autentycznym patriotom. W poczcie staropolskich hetmanów wielkich i polnych koronnych i litewskich poczesne miejsce zajmuje Stanisław Żółkiewski (1547–1620). Dnia 13 czerwca 2019 r. parlamentarzyści w drodze okolicznościowej uchwały ustanowili rok 2020 Rokiem Hetmana Stanisława Żółkiewskiego. W uchwale czytamy między innymi: „Stanisław Żółkiewski zawsze przedkładał dobro Polski ponad własne korzyści…
Posługa kapelana w więzieniu świętokrzyskim w pierwszych latach Drugiej Rzeczypospolitej
2020
W roku 1919, sto lat po kasacie opactwa benedyktynów na Świętym Krzyżu, ojcowie Klemens Dąbrowski (1875-1953) i Jozafat Ostrowski (1890-1939) podjęli starania o odzyskanie tego obiektu dla zakonu. Na przeszkodzie stały władze departamentu sprawiedliwości, który właśnie przejął zabudowania klasztoru na Świętym Krzyżu z zamiarem przywrócenia w nim funkcji penitencjarnych (dawne opactwo zostało przekształcone w więzienie w roku 1886). W okresie II Rzeczypospolitej, nie usunięto więzienia z Łysej Góry a zatem nie udało się przywrócić tam klasztoru. Jedną z form aktywności o. Dąbrowskiego na Świętym Krzyżu była posługa kapelana. Autor tekstu opisuje zakres obowiązków kapelana więziennego, jego r…
Gmina żydowska w Praszce w II Rzeczypospolitej. Przyczynek do dziejów
2020
One from 7 Jewish religious commune in the Wieluń district during the Second Polish Republic was located in Praszka. It gathered about 1,000-1,500 followers of Judaism. The kehilla’s work was managed by the municipality’s management with the help of many employees, dealing with work in, among others, a synagogue, a commune building, a ritual bathhouse and a ritual slaughterhouse and religious schools. The rabbi was gifted with the great authority of the inhabitants of Praszka. At that time, the financial crisis prevailed, but the Jewish commune in Praszka maintained charitable and social activities on a large scale, through the maintenance and financing of many institutions, incl uding Jewi…
Relacje polsko-żydowskie w powiecie wieluńskim w II Rzeczypospolitej
2022
Zagadnienie relacji polsko-żydowskich w powiecie wieluńskim w II Rzeczypospolitej nie było podejmowane przez wielu badaczy. Trudno jest dokonać ich jednoznacznej oceny ze względu na złożoność problemu. Były one kształtowane przez ówczesną sytuację społeczno-ekonomiczną. Sprowadzały się one do: handlu, wydarzeń społecznych i religijnych oraz polityki. Niezależnie od przykładów zarówno przyjaznego współistnienia, jak i incydentalnych zdarzeń o charakterze przestępczym, w omawianym okresie splecione dzieje ludności polskiej i żydowskiej wpłynęły na dynamiczny rozwój społeczny tych terenów w warunkach niepodległego kraju. Obecność Żydów na tych terenach, którzy byli skupieni w siedmiu gminach w…
„Stowarzyszenie Wychodźców Polskich pod opieką Królowej Korony Polskiej w diecezji częstochowskiej” w parafiach powiatu wieluńskiego
2020
Głównym problemem, z jakim musiało się zmierzyć społeczeństwo powiatu wieluńskiego po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, była trudna sytuacja materialna, będąca skutkiem wysokiego poziomu bezrobocia. Wpłynęło to na ogromne zwiększenie wychodźstwa sezonowego do krajów Europy Zachodniej w celach zarobkowych. Ludność robotnicza traciła tam kontakt z wiarą katolicką. W trosce o życie religijne emigrujących diecezjan bp Teodor Kubina zorganizował „Stowarzyszenie Wychodźców Polskich pod opieką Królowej Korony Polskiej w diecezji częstochowskiej”, którego celem było zjednoczenie robotników sezonowych, podniesienie wśród nich poziomu moralnego i ugruntowanie postaw patriotycznych. Szczególną g…