Search results for "pamięć"
showing 10 items of 33 documents
„Pamięć przeszłości” między słowem a obrazem w analogowym i cyfrowym świecie współczesnej edukacji historycznej i popularyzacji historii. Casus dwóch…
2021
Celem artykułu jest prezentacja rozważań dotyczących szeroko pojętej pamięci w edukacji historycznej w kontekście sposobów jej analizowania i kształtowania, ze szczególnym uwzględnieniem roli mediów. W tekście wykorzystano wypowiedzi polskich i zagranicznych badaczy dotyczące pamięci, która była jednym z ważniejszych wątków poruszonych podczas jubileuszowego XX Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Lublinie. W roli tzw. case studies potraktowano trzydziestą rocznicę przełomowych wydarzeń 1989 r. oraz osiemdziesiątą rocznicę wybuchu II wojny światowej. W publikacji zaprezentowane zostały różnice interpretacyjne dotyczące wspomnianych zagadnień - zarówno w ujęciu historiografii, edukacji,…
Pierwsze lata batalii o miejsce Gabriela Narutowicza w pamięci historycznej
2017
This articles discusses what actions were undertaken to commemorate the first president in the Polish history. Gabriel Narutowicz was elected the President in December 1922 and assassinated by a political fanatic just a few days later, on the second day of holding the office. The death of the chief of state was a climax of fierce political war fought on the Polish political arena in 1922. Right after his assassination for some communities in the Second Polish Republic President Narutowicz became a symbolic victim of Polish national fanaticism, as left-wing formations used him as a tool to fight with right-wing groups in Poland. Their activities included fundraising to commemorate the Presid…
O przeszłości i jej postrzeganiu, czyli kilka refleksji wokół książki Andrzeja Nowaka O historii nie dla idiotów. Rozmowy i przypadki, Kraków 2019, W…
2021
Przedmiot recenzji stanowi książka, która intryguje zarówno tytułem, jak i układem, a jej autor Andrzej Nowak to historyk, którego dorobek naukowy jest nie tylko bogaty, ale i szeroko komentowany. Część 1 zawiera 10 intrygujących rozmów z wybitnymi historykami polskimi i zagranicznymi, które Nowak przeprowadził na przestrzeni minionych 30 lat, w tym m.in. z Piotrem Wandyczem, Richardem Pipesem, Henrykiem Samsonowiczem i Antonym Polonskym. Część 2 obejmuje autorskie opracowania Nowaka z lat 2009–2019, poświęcone najważniejszym wątkom polskiej historii, z akcentem położonym na dzieje XX w.
Współczesna hiszpańska polityka pamięci (1999-2014)
2016
W niniejszym artykule dokonana została analiza oraz próba systematyzacji współczesnej hiszpańskiej polityki pamięci. Osią aktualnych debat o przeszłości są w Hiszpanii dwa wydarzenia: hiszpańska wojna domowa (1936-1939) i dyktatura frankistowska (1936-1975). Punktem wyjścia rozważań jest teza o rozproszonym charakterze inicjatyw dążących do zdominowania polityki pamięci. Pamięć narodowa to jedynie użyteczna politycznie metafora, tymczasem w warunkach demokracji liberalnej należy raczej mówić w liczbie mnogiej: o pamięciach historycznych i politykach historycznych. Polityka pamięci jest bowiem kreowana zarówno odgórnie, przez partie polityczne za pomocą instytucji politycznych, jak i oddolni…
Skrzydlate słowa - (nie)stałe elementy pamięci zbiorowej
2017
Skrzydlate słowa, czyli spopularyzowane częstym przytaczaniem jednostki języka, autorstwo lub źródło których można ustalić, są nieodłącznym elementem pamięci zbiorowej. W artykule zostaje postawione pytanie, na ile stały lub niestały jest to element i co wpływa na utrwalenie danego skrzydlatego słowa w kodzie danej wspólnoty. Częściową odpowiedź dają wyniki ankiety przeprowadzonej wśród studentów.
Kultura pamięci mniejszości niemieckiej na Górnym Śląsku – między trudną przeszłością a wyzwaniami współczesności
2018
Artykuł jest próbą naświetlenia zagadnienia rozwoju kultury pamięci mniejszości niemieckiej na Górnym Śląsku po 1989 r., zamieszkującej obszar polsko-czeskoniemieckiego pogranicza kulturowego. Tekst wskazuje, że rozwój kultury pamięci polskich Niemców, realizował się równolegle do procesu tworzenia się struktur mniejszości. Kulturę pamięci mniejszości niemieckiej, a generalnie pamięć tej zbiorowości, budowano w opozycji do przyjętego w Polsce nurtu postrzegania przeszłości, w szczególności w obszarze polsko-niemieckich relacji w ubiegłym wieku. W tym kontekście kultura pamięci mniejszości niemieckiej wchodziła w kolizję z obrazem przeszłości kultywowanym przez ogół społeczeństwa polskiego, …
Rodzinna postpamięć Ślązaków
2017
The author suggests a possible use of postmemory to analyse the contemporary family memory of the people of Silesia. Their memoirs about WW2 (such as working for the Wehrmacht, the Red Army invading Silesia, working in labour camps, nationality verification, displacements to Germany, and deportations to Siberia) bear signs of latent memory which is rarely revealed even to the next of kin. Present mainly within the family circle, within the local society, and among friends, these memoirs integrated Silesians and made them a unique community that considers itself a stigmatized minority. This contributed to mythologizing and stereotyping the whole memory. The family memory of the past events, …
When Night Passes and When Day Breaks – Between the Past and the Present. Borderlines of Holocaust in Filip David’s Works
2017
Podstawowym celem tekstu jest analiza najnowszej tworczości Filipa Davida, autora nagrodzonej Nagrodą Tygodnika NIN („Nedeljne Informativne Novine") powieści Dom pamięci i zapomnienia (2014, Kuća sećanja i zabovrava). Z jednej strony twórczość serbskiego prozaika interesować nas będzie jako kontynuacja i reprezentacja współczesnego dyskursu na temat Holokaustu w Serbii. Z drugiej zaś – przyjrzymy się jego literackiej realizacji. Na przykładzie losów głównych bohaterów powieści (dzieci, które przeżyły Zagładę) pokażemy, gdzie przebiega rysowana przez autora granica istnienia Shoah w ich życiu. Na ile i w jaki sposób przeszłość wpływa na ich teraźniejszość, gdzie przebiega granica pamięci, ni…
Pierwszy prezydent. Kształtowanie obrazu Gabriela Narutowicza w pamięci i świadomości historycznej społeczeństwa polskiego. Kilka przykładów z tysiąca
2021
Celem artykułu jest przedstawienie działań podejmowanych na rzecz upamiętnienia postaci Gabriela Narutowicza, pierwszego prezydenta w historii Polski i związanego z tym procesu kształtowania jego wizerunku w pamięci i świadomości historycznej Polaków. Gabriel Narutowicz wybrany na urząd prezydenta w grudniu 1922 r. został zamordowany przez Eligiusza Niewiadomskiego, zaledwie tydzień po elekcji i drugim dniu urzędowania. Śmierć głowy państwa była kulminacją ostrej walki politycznej, która toczyła się na polskiej scenie politycznej w 1922 r. Bezpośrednio po zabójstwie, prezydent G. Narutowicz stał się dla części środowisk politycznych w Drugiej Rzeczypospolitej symboliczną ofiarą polskiego na…
Polska nie była i po 100 latach nie jest do Śląska odwrócona plecami. Budowanie obrazu śląskiego bożyca Wojciecha Korfantego (kilka przykładów z najn…
2022
Celem artykułu jest zwrócenie uwagi, że część środowisk w Polsce powtarza krzywdzącą opinię, według której Polacy byli w okresie powstań śląskich odwróceni do tego regionu plecami. Stanowisko takie miało swoje podłoże w rozczarowaniu części mieszkańców Górnego Śląska skalą pomocy, jaką walczącym w powstaniach Ślązakom udzielało państwo polskie. Takie oceny abstrahowały jednak od wewnętrznej oraz międzynarodowej sytuacji Polski w latach 1919–1921. Te powszechnie znane fakty zostały w artykule skonfrontowane z upamiętnieniami w wolnej Polsce, po 1989 r., postaci-symbolu walki o polskość Górnego Śląska, jakim był Wojciech Korfanty. A tu zarówno liczba, jak i skala przedsięwzięć, realizowanych,…