Search results for "Śląsk"

Pielgrzymka Ślązaków do Rzymu i Viterbo w 1967 r. Na drodze polsko-niemieckiego pojednania

2018

W dniach od 11 do 21 maja 1967 r. grupa 641 niemieckich Ślązaków pielgrzymowała do Rzymu i Viterbo. Ich celem było wspólne dziękczynienie za dar kanonizacji św. Jadwigi, jakiej w 1267 r. dokonał w Viterbo papież Klemens IV. W taki sposób chciano publicznie zamanifestować obecność Ślązaków w przestrzeni publicznej. W Rzymie i Viterbo modlono się wspólnie za śląską ojczyznę i śląskie rodziny, podzielone poglądami politycznymi, narodowymi i wreszcie żelazną kurtyną. Główne uroczystości dziękczynne miały miejsce w katedrze w Viterbo. Dodatkowo świętowano 100. rocznicę powstania śląskiej grupy maltańskiej, którym patronuje św. Jadwiga, skupiającej w swoich szeregach przedstawicieli najważniejszy…

National identity and the problem of "Polish" and "Silesia" in the work of Jan Goczoł

2020

National Identity and the Problem of "Polish" and "Silesia" in the Work of Jan Goczoł
 The article presents the issues of Polishness and Silesianness in the national consciousness of Jan Goczoł, who is known as a poet with a great deal of authorship, prose writer, columnist, and also an Opolian Silesia cultural activist. The article describes the life path of the poet, his family background, and the crystallisation of national consciousness in his writing. The poetry of the defender of the native tradition is emotionally marked with Silesian motifs and refers to the culture of many generations of Silesians.

Ludność Górnego Śląska w latach 1950–1989 w świetle wybranych polskich i niemieckich materiałów źródłowych (opracowanie analityczne)

2017

Artykuł jest próbą nakreślenia obrazu ludności Górnego Śląska w latach 1950–1989, jaki udało się odtworzyć na podstawie wybranych materiałów źródłowych, pochodzących z polskich i niemieckich archiwów. Uwaga opracowania skupiona jest przy tym na problemie różnic w postrzeganiu ludności Górnego Śląska przez polskie i niemieckie władze (Republiki Federalnej Niemiec). Źródłem tych różnic był fakt, że oba kraje zarówno w kwestii postrzegania, jak i kreowania polityki na rzecz ludności Górnego Śląska w sposób marginalny uwzględniały znaczenie specyfiki polsko- -niemieckiego pogranicza kulturowego i jego wpływu na tożsamościowy rys jego mieszkańców. W ten sposób rodził się problem swoistej rywaliz…

Biomonitoring aktywny z zastosowaniem mchów w pobliżu Miasteczka Śląskiego

2017

Celem przeprowadzonych badań była ocena przyrostu stężeń wybranych analitów w próbkach mchów. Badania biomonitoringowe zanieczyszczenia aerozolu atmosferycznego prowadzono na terenie miejscowości Miasteczko Śląskie (województwo śląskie). Potencjalnym emitorem zanieczyszczeń na obszarze badań jest Huta Cynku „Miasteczko Śląskie”. Zastosowano metodę biomontoringu aktywnego (metoda woreczkowa), wykorzystując mchy z gatunku Pleurozium schreberi (rokietnik pospolity). Metale ciężkie w próbkach mchów oznaczono za pomocą absorpcyjnej spektrometrii atomowej (AAS). Wyniki badań zinterpretowano, wyznaczając współczynnik akumulacji względnej (RAF). Podczas prowadzenia eksperymentu uwzględniono odległo…

Koźle na przełomie XIV i XV wieku. Wpływ Piastów oleśnicko-kozielskich na rozwój miasta

2021

Podsumowując panowanie Piastów oleśnicko-kozielskich w Koźlu, które trwało od 1357 do 1472 r., należy zauważyć, że ich wpływ na rozwój miasta należy widzieć na płaszczyźnie pozytywów i negatywów. Za pozytywne trzeba uznać następujące fakty: uczynili oni Koźle stolicą ich dziedzin Górnego Śląska i włączyli to miasto do swojej tytulatury; wystawili w nim kilka dokumentów dla ich górnośląskich poddanych; współpracowali z joannitami w Koźlu, co znacząco przyczyniło się do rozwoju kozielskiej parafii; w 1431 r. sprowadzili do niego także franciszkanów.

Łaźnie miejskie na przełomie XIX i XX w. w procesie poprawy zdrowia publicznego w miastach na Śląsku – wybrane przykłady

2017

W XIX w. na Śląsku nastąpił gwałtowny rozwój przemysłu. Towarzyszyły temu intensywne procesy urbanizacyjne oraz tworzenie się dużych skupisk ludzkich, które nigdy wcześniej nie przebiegały tak szybko i na tak dużą skalę. Eksplozja przemysłu sprzyjała migracjom ludności, a tym samym niekontrolowanemu rozprzestrzenianiu się wielu chorób, zaś praca w przemyśle, w złych warunkach sanitarno-higienicznych, odbijała się bardzo negatywnie na stanie zdrowia mieszkańców miast. Niedostatecznie wyposażone lub brakujące węzły sanitarne, zwłaszcza w szybko powstających, przeludnionych dzielnicach robotniczych, złe warunki życia oraz niedożywienie były przyczyną nasilania się problemów związanych z higien…

Stół weselny na Górnym Śląsku w procesie przemian

2018

The author focuses on the culinary aspects of wedding celebrations, especially on the wedding culinary heritage in Upper Silesia and its contemporary changes, including locations where the wedding reception is held (private houses, inns, fire station banquet halls, portable wooden halls, restaurants) and decorations at the event (from folk religious art through magical functions to omnipresent kitsch). The article focuses primarily on the wedding menu: from conventional festive cakes (kołocz) to wedding cakes (multi-tiered, iced or sheet ones), from traditional regional cuisine to Hungarian goulash soup, chicken De Volaille, carpaccio, Niçoise salads, etc. The latest fashion for non-alcohol…

Tożsamość górnośląska wyrażona w regionalnej kuchni (na przykładzie słownika zup)

2018

O niedomówieniach i nadinterpretacjach, czyli dziedzictwo kulinarne Śląska w kontekście Listy produktów tradycyjnych

2018

The issue in question is the culinary heritage of Silesia, represented in the List of traditional products of the Ministry of Agriculture and Rural Development (created in 2004). Basing on the example of wodzionka and other soups made of water and bread, the authors bring emphasis to some important issues associated with the description of selected traditional foods and kitchen products that lead to understatements and overinterpretations. The article proposes also a new definition of traditional dish, which takes into account two elements of a recipe (fixed and variable).

Słownik gwar śląskich

2016

Słownik gwar Śląskich [Dictionary of Silesian Dialects] contains vocabulary from all of the region’s dialects. The dictionary is based on rich lexical materiał, which has been collected sińce the 1950s. The first volume was published in 2000, sińce then thirteen volumes have appeared (containing vocabulary starting with letters from A to J). The core of the materiał is constituted by 20th-eentury vocabulary; however, there are many components of older origin. The aim of the editorial board is the archiving of the Silesian glossary and the structure of the dictionary is subordinated to this purpose. The article presents the structure of the entries, the rules of semantic description of the l…