Search results for "demokracja"
showing 10 items of 20 documents
Zjawisko korupcji w demokracji skonsolidowanej. Przypadek Finlandii
2017
Zjawisko korupcji w stabilnych, zamożnych państwach demokratycznych określanych mianem demokracji skonsolidowanych było przez długi czas ignorowane przez badaczy. Jednak w ostatnim dziesięcioleciu XX wieku pojawiły się czynniki, które doprowadziły do instytucjonalizacji kwestii korupcji w dojrzałych demokracjach. Tę zmianę obserwujemy również w Finlandii, która według Indeksu Percepcji Korupcji publikowanym przez Transparency International jest postrzegana jako jedno z najmniej skorumpowanych państw świata. Jednak również w tym kraju możemy odnaleźć specyficzne formy korupcji. Celem artykułu jest charakterystyka tzw. sieci starych braci jako praktyk korupcyjnych charakterystycznych dla Finl…
Prawo petycji w teorii i praktyce Sejmu VIII kadencji
2021
Prawo petycji zostało wprowadzone do polskiego porządku prawnego w Konstytucji marcowej z 1921 r. W kolejnych ustawach zasadniczych przepis ten został wykreślony i pojawił się ponownie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. Przez wiele lat prawo petycji było nieprecyzyjnie określone (mylone często ze skargami i wnioskami). W artykule dokonano analizy petycji wnoszonych w trakcie VIII kadencji Sejmu, ponieważ była pierwszą, w której obywatele mogli w pełni realizować swoje uprawnienie, zgodnie z ustawą o petycjach uchwaloną 11 lipca 2014 r. Analizie poddano 605 petycji, biorąc pod uwagę kryterium sposobu załatwienia sprawy, tematykę (przedmiot) wniesionych do Sejmu petycji czy cza…
Polak Europejczyk z obawami
2017
„Polak Europejczyk z obawami” to tytuł artykułu na temat stopnia zakorzenienia poczucia tożsamości europejskiej w społeczeństwie polskim i szerzej w społeczeństwach Europy środkowo-wschodniej. Poczucie tożsamości europejskiej, opierające się na fundamencie dziedzictwa cywilizacyjnego, musi stanowić spoiwo, które pomoże połączyć państwa i narody w harmonijną całość. To zadanie dla ponad pięćsetmilionowej społeczności europejskiej, to zadanie dla każdego z nas – Europejczyka. Na ile Polacy czują się Europejczykami, utożsamiają ze wspólną polityką europejską, to pytania warte naukowej dyskusji. Gdzie tkwią przyczyny rodzących się napięć, odżywania nacjonalizmów i kompleksów wynikających z nieu…
Dobra zmiana? Prawa człowieka w Izraelu i na Palestyńskich Terytoriach Okupowanych
2016
Celem tekstu jest analiza przemian w sferze obrony praw człowieka w Izraelu i na Palestyńskich Terytoriach Okupowanych. Rozdział rozpoczyna się od zarysowania zjawiska, jakie niektórzy komentatorzy określają mianem „putinizacji" Izraela. Następnie omawia się dławienie pokojowego oporu wobec okupacji ziem palestyńskich. Kolejny podrozdział skupia się na kryminalizacji działań obrońców praw człowieka. Ostatnia część dotyczy traktowania niektórych Izraelczyków jako wrogów swego narodu. W podsumowaniu zwraca się uwagę na negatywne czynniki, które osłabiają demokrację w Izraelu.
Spór o wybory powszechne na stanowiska sędziowskie w amerykańskim dyskursie publicznym w okresie „demokracji jacksonowskiej”
2021
Artykuł przedstawia debatę, jaka odbyła się pomiędzy zwolennikami i przeciwnikami obsadza-nia stanowisk sędziowskich w drodze wyborów powszechnych w Stanach Zjednoczonych w okre-sie tzw. „demokracji jakcsonowskiej” (zwaną także populistyczną) od początku lat trzydziestych XIX wieku do wybuchu wojny secesyjnej. Począwszy od prezydentury Andrew Jacksona nasiliła się w USA walka polityczna pomiędzy ludem reprezentowanym przez Partię Demokratyczną a eli-tami, których interesów broniła Partia Wigów. Przedmiotem sporu stało się żądanie szerszego do-puszczenia ludu do sprawowania władzy oraz demokratyzacja dotychczasowej oligarchicznej re-publiki poprzez rozszerzenie praw wyborczych oraz wyborów p…
Ruch pokojowy w RFN (Friedensbewegung) w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych XX wieku
2017
W latach 80. XX wieku ruch pokojowy mobilizujący setki tysięcy osób w protestach przeciwko podwójnej uchwale NATO z grudnia 1979 r. był istotnym elementem zachodnioniemieckiej sceny politycznej. Wpływał na układ sił i konflikty wewnętrzne w socjaldemokracji niemieckiej (SPD), będąc największym oponentem polityki prowadzonej przez rząd kanclerza Helmuta Schmidta, przyczynił się do powstania Partii Zielonych, a jego działania doprowadziły do zaistnienia polemiki w związkach zawodowych i były bodźcem do dyskusji etycznych i religijnych w Kościele katolickim i protestanckim w RFN. Stał się również przedmiotem wielu kontrowersji oraz symbolem aktywności i siły społecznej.
„Społeczeństwo Otwarte” – czasopismo wspierające nauczycieli w wychowaniu uczniów do demokracji i obywatelskości
2019
W artykule przedstawiono zarys działalności redakcji czasopisma „Społeczeństwo Otwarte”, wydawanego w latach 1990-1998. Jedynego w owym czasie w kraju, starającego się zagospodarować ten obszar znaczeń, który w polskiej szkole i edukacji realizowanej przez nauczycieli należało łączyć z demokracją, formacją obywatela i nauką o społeczeństwie. Na podstawie przeprowadzonej analizy miesięcznika przybliżono wybrane treści wiążące się z problematyką wychowania obywatelskiego, demokracją, ładem społecznym i samorządnością. Były publikowane przez redakcję w celu wspierania nauczycieli w samokształceniu i uzupełnianiu kompetencji, koniecznych w edukacji uczniów do życia w społeczeństwie demokratyczn…
Demokracja medialna w III RP
2018
Demokracja medialna w III RP jest nowoczesną formą demokracji, w której mass media wpływają w znaczącym stopniu na decyzje podejmowane przez obywateli. Ponadto obywatele realizują swoje prawa (jak np. wolność słowa, czy wolny dostęp do informacji) i mają możliwość angażowania się w życie polityczne kraju. W artykule przedstawiono pokrótce podejście Polaków do demokracji. Następnie opisano pojęcie demokracji medialnej i mediatyzację polityki. Końcowa część artykułu została poświęcona przybliżeniu wpływu sondaży oraz opinii publicznej na decyzje wyborcze obywateli.
Obywatelska inicjatywa ustawodawcza we Włoszech
2019
System demokratyczny daje obywatelom możliwość uczestniczenia w życiu publicznym na różnych płaszczyznach. Inicjatywa ludowa, jako narzędzie demokracji bezpośredniej, pozwala ogółowi obywateli podejmować decyzje państwowe w sposób bezpośredni. Włosi uzyskali wraz z nową konstytucją, która weszła w życie 22 grudnia 1947 r. Ponadto konstytucja zagwarantowała prawa obywatelskie, rozbudowała kompetencje samorządu terytorialnego, zinstytucjonalizowała rolę partii politycznych, czy wprowadziła instytucję Trybunału Konstytucyjnego. Propozycję projektu inicjatywy ludowej może złożyć grupa 50.000 obywateli. Niemniej jednak autorami propozycji ustawodawczej mogą być jedynie obywatele Włoch figurujący…
"Demokracja jacksonowska" a zmiana postawy legitymizacji władzy sądowniczej w USA
2021
The article discusses the issue of changes of the bases of legitimization for the state judiciary in the US during the so-called “Jacksonian Democracy”, i.e., the period from 1829 (the beginning of the presidency of Andrew Jackson) until the outbreak of the Civil War. During this period on the wave of the democratization process of public institutions in the US, popular elections were introduced to select judges at the state level. The reason for the introduced institution was the willingness of legal environments to make judges independent from the world of politics, as well as strengthening their social authority and a political position in a political system. The result of popular electi…