Search results for "język"

Granice języka a granice językoznawstwa

2016

Kwestię granic języka i lingwistyki autor rozważa, odwołując się do tzw. pełnej teorii naukowej. W złożonej hierarchiczno-sieciowej strukturze tej teorii można wyróżnić trzy poziomy; bazę filozoficzną, interpretacyjny obraz świata oraz część empiryczną. A następnie skupia uwagę na tej bazie, tj. na założeniach ontologicznych i epistemologiczno-aksjologicznych teorii języka. Wyróżnia cztery sposoby istnienia rzeczywistości językowej (konkretne teksty, system językowy, indywidualną i zbiorową świadomość językową), które pozostają we wzajemnych relacjach. Omawiając współczesną sytuację poznawczą w naukach humanistycznych i społecznych, przywołuje pojęcie paradygmat i zwrot oraz wskazuje na dom…

Między grzecznością a skutecznością. Nauczycielskie akty negujące stosowane podczas rozmowy maturalnej

2021

W artykule prezentuję wyniki jakościowej analizy aktów negacji stosowanych przez egzaminatora podczas rozmowy maturalnej z języka polskiego. Tekst składa się z trzech zasadniczych części. W pierwszej przedstawiam ustny egzamin maturalny z języka polskiego, a także omawiam wyznaczniki gatunkowe rozmowy egzaminacyjnej, uznając, że jednym z nich jest cel grzecznościowy. W kolejnej części charakteryzuję grzeczność w relacji nauczyciel – uczeń, odnosząc się do polskiego modelu grzecznościowego i dwóch podstawowych zasad: autonomiczności i życzliwości. W trzeciej części prezentuję wyniki analizy aktów negacji i odpowiadam na pytania: jakie akty negacji stosują egzaminatorzy, w jaki sposób są one …

Polska kultura łowiecka jako niematerialne dziedzictwo kulturowe

2021

Pod koniec średniowiecza kultura łowiecka, czerpiąca z etosu rycerskiego, stała się ważnym składnikiem obyczajowości dworskiej, aby w następnych wiekach wpisać się w życie polskiego ziemiaństwa. Mimo wpływów zwłaszcza niemieckich, zachowała odrębność i narodowy charakter, które powodowały, że w czasach zaborów i II Rzeczypospolitej była jednym z czynników kształtujących świadomość narodową. Jej zasadnicze przejawy niszczono w czasach komunizmu, a mimo to przetrwała i została z sukcesem odbudowana w latach 90. XX w., stanowiąc źródło tożsamości wspólnotowej dla ponad 120 tys. myśliwych oraz członków ich rodzin. Polska kultura łowiecka obejmuje zasady etycznego postępowania względem przyrody,…

Intercultural and global dimension of textbooks – points of consideration for language teachers

2019

Biorąc pod uwagę, iż nauka języka obcego jest potencjalnie związana z kształtowaniem kompetencji globalnych i międzykulturowych, celem niniejszego artykułu jest krytyczna analiza treści związanych z różnorodnością kulturową zawartych w podręcznikach używanych do nauki języka angielskiego. Rama teoretyczna analizy jest oparta na wybranych aspektach programu ukrytego, edukacji globalnej i międzykulturowej oraz związkach między nimi a nauką języka angielskiego. Jakościowe badanie treści podręczników pozwoliło autorkom zidentyfikować główne tematy związane z różnorodnością etniczną, określone jako petrification (petryfikacja), exotization (egzotyzacja) oraz povertization (ukazywanie osób i grup…

O rozwoju polszczyzny na Ziemiach Zachodnich i Północnych. Kierunki badań

2018

Artykuł ma charakter przeglądowy. Autor omawia społeczno-kulturowe podłoże zmian językowych wywołanych przez powojenne ruchy migracyjne, przesiedlenia ludności i przemiany społeczno-ustrojowe. Prezentuje poszczególne kategorie ludności, które zasiedliły Ziemie Zachodnie i Północne, pod względem demograficznym, kulturowym i językowym. Wskazuje na sytuację ludności autochtonicznej i jej rolę w procesie integracyjnym. Analizuje przyczyny i uwarunkowania zmian o charakterze ogólnopaństwowym, lokalnym i indywidualnym. Porusza zagadnienie definicji terminu integracja językowa i ewolucji tego pojęcia. Przedstawia rozwój metodologii i dokonania badawcze.

O zmianach w dialektach polskich w ostatnim stuleciu

2015

Potoczność naznaczona stylem nowych mediów. Interferencje międzystylowe w wypowiedziach pisemnych uczniów jako problem edukacyjny

2022

The article discusses the phenomenon of new media discourse permeating the language of written assignments produced in official school situations. The analysis of pupils’ essays concentrates on the colloquialisms transferred from social media discourse into the lexical layer of school writing. The author has assumed that the analysis will enable identifying educational barriers experienced by the new generation of pupils. The language of the texts under analysis combines the styles of written assignments, informal speech and of socialmedia discourse.

Vademecum lektora języka polskiego na Słowacji i w Czechach - pomoce dydaktyczne

2017

The purpose of this study is to describe the specificity of teaching Polish as a foreign language to Slovaks and Czechs (including the advantages and disadvantages resulting from language transfer), and to present the available teaching materials for Slovak and Czech students. The text includes an evaluation of the practical utility of different PFL textbooks designed for these groups and presents some suggestions for new teaching Solutions, such as the textbooks created at the Comenius University in Bratislava.

Język Kościoła posoborowego

2017

Drugi Sobór Watykański przyniósł Kościołowi katolickiemu wiele zmian, co zaowocowało także istotnymi przeobrażeniami języka. Niniejszy artykuł koncentruje się na zjawiskach, jakie zaszły w języku wskutek zmiany stosunku Kościoła do świata zewnętrznego, a w szczególności do trzech kategorii niekatolików, czyli do chrześcijan innych wyznań, wyznawców innych religii oraz ludzi niewierzących. Język Kościoła przedpoborowego bardziej służył konfrontacji i obronie niż merytorycznemu nauczaniu. O tonie dyskursu przesądzało wówczas przekonanie, że niekatolicy są dla katolików przede wszystkim zagrożeniem, przed którym Kościół musi ich bronić. Posoborowe zmiany na płaszczyźnie języka mają charakter r…

W poszukiwaniu korpusu kryłowizmów

2019