Search results for "przekład"

Biblia w filmie

2009

Papieskie orędzia na Światowe Dni Komunikacji Społecznej po polsku: kwestie wierności przekładu

2016

Thomas Manns "Der Zauberberg" in der polnischen Fassung. Übersetzungsgeschichte und Nachwirkung

2017

Niniejszy artykuł prezentuje rozważania wstępne autorki związane z planowaną rozprawą habilitacyjną, której celem jest zrekonstruowanie historii polskiego przekładu powieści Der Zauberberg (Czarodziejska góra) Thomasa Manna oraz zanalizowanie jego oddziaływania na polską recepcję utworu. Ze względu na fakt, że obie części powieści zostały przełożone przez różnych tłumaczy, a tom drugi doczekał się dwóch wersji przekładu (z roku 1930 oraz z 1953), powstaje przy tym fundamentalne pytanie o spójność wyłaniającego się z przekładu światopoglądu dzieła. Dalsza część artykułu przybliża pokrótce sylwetki autorów polskiej wersji Czarodziejskiej góry. W końcowej części sformułowano zasadnicze kwestie…

Między estetyką a lingwistyką. Koncepcja ewaluacji jakości tłumaczenia według Sigrid Kupsch-Losereit a przekład literacki

2019

Biorąc za punkt wyjścia perspektywę historyczną oraz ewolucję kultury translacji w Polsce od lat 20. XX wieku aż po czasy współczesne, autorka analizuje stopniową zmianę paradygmatu w odniesieniu do roli i znaczenia przekładu literackiego. W dalszej części zostaje podjęta refleksja na temat wybranych lingwistycznych i estetycznych kryteriów oceny jakości przekładu, w celu zbadania, na ile produktywne może okazać się podejście interdyscyplinarne w tym zakresie. Szczegółowej analizie zostają poddane kryteria oceny jakości tłumaczenia zaproponowane przez Sigrid Kupsch-Losereit pod względem możliwości ich zastosowania do przekładów tekstów literackich.

The End of Translation as a Culturally Significant Activity: The Polish Poetry Collections of W.S. Merwin and Jorie Graham

2016

Gdy spojrzeć na przekłady poezji angloamerykańskiej z szerszej perspektywy, trudno nie oprzeć się wrażeniu, że problem z literaturotwórczą rolą przekładu jest związany z coraz bardziej efemerycznym charakterem literackich polisystemów. Koniec wielkich narracji to zapewne koniec wielkich, wyrazistych literatur, które dawały się skategoryzować, usystematyzować i ocenić. Wkrótce tłumaczy-ambasadorów czy tłumaczy-legislatorów zastąpią tłumacze społecznościowi, tłumacze z facebooka, tłumacze typu: „zalajkuj-mnie”. Tak oto w nieusystematyzowanej i niezhierachizowanej rzeczywistości Internetu kończy się wartościotwórcza rola literatury, której przekład był częścią. Tę tezę wydają się potwierdzać d…

Translatorische Werkstatt Österreich übersetzen vor dem Hintergrund der Identität der österreichischen Literatur und deren Präsenz in Polen

2020

W niniejszym artykule zaprezentowano i skomentowano wyniki warsztatów translatorskich przeprowadzonych na Uniwersytecie Opolskim. Przetłumaczone fragmenty utworów Lydii Mischkulnig, Daniela Wissera i Maxi Obexer odczytywane są i interpretowane z perspektywy tożsamości literatury austriackiej. Z analizy studenckich próbek przekładu wynika, że zdiagnozowane problemy translatorskie związane są przede wszystkim z indywidualną estetyką przekładanych autorów oraz przekraczaniem przez nich tradycyjnych granic genologicznych.

Złożone nazwy własne w słowniku przekładowym. Spojrzenie frazeografa

2016

Nazwy własne (antroponimy, toponimy, chrematonimy i in.), których liczba w zasobach języka przekracza liczbę nazw pospolitych, z reguły nie są utrwalane w słownikach, ani jednojęzycznych, ani przekładowych. Tymczasem nazwy te, zwłaszcza złożone (wielowyrazowe), stanowią poważny problem leksykograficzny i translatorski. Korzystając z doświadczeń pracy nad trójjęzycznym tematycznym Słownikiem pogranicza z jego działami „Geografia pogranicza” i „Ludzie pogranicza”, autor przedstawia trudności i zadania, jakie stawia przed frazeografem konieczność ustalania ekwiwalentów przekładowych dla złożonych toponimów i antroponimów, i proponuje wykorzystywanie w procesie poszukiwania ekwiwalentów istniej…

Tytuły we frazeograficznej perspektywie opisu

2016

Tytuły utworów literackich, muzycznych, malarskich czy filmowych należą do zbioru nazw własnych, których główną funkcją jest identyfikowanie poszczególnych obiektów (dzieł sztuki). Tym samym tytuły należą do klasy reproduktów, gdyż w tekstach muszą być reprodukowane w ustalonej dla danego języka formie. Tworzy to istotny problem dla tłumaczy, zwłaszcza w przekładzie tekstów, które zawierają w sobie tytuły. W artykule stawiana jest teza, że wprowadzanie tytułów do słowników ogólnych i/lub tworzenie specjalnych słowników przekładowych mogłoby rozwiązać ten problem translatorski. Jednak tytuły należą do „nieprototypowych obiektów frazeografii” i dlatego reguły rządzące ich kodyfikacją słowniko…

Wielotekst w leksykografii przekładowej. Rozważania wstępne

2016

Niniejszy artykuł stanowi wprowadzenie do pracy doktorskiej pod tym samym tytułem. Autor przybliża czytelnikowi pojęcie wielotekstu, a także dwutekstu (czyli szczególnego typu wielotekstu), prezentuje taksonomię par „oryginał + przekład” oraz przytacza konkretne egzemplifikacje. Przeglądu dokonuje, odnosząc się do pewnych założeń teoretycznych, np. właściwości strukturalnych tekstu, gatunkowości tekstu, nacechowania stylistycznego oraz funkcji, jakie dany tekst pełni w przestrzeni komunikacyjnej. Celem artykułu jest próba odpowiedzenia na pytanie o metodologię badań dwutekstów oraz możliwości ich wykorzystania w celach leksykografii przekładowej - wstępne określenie stopnia ich przydatności…

Literarische Übersetzung zwischen Autotranslation und Neuschöpfung: Brygida Helbigs "Niebko" versus "Kleine Himmel"

2023

Artykuł poświęcony jest analizie translatorycznej powieści Brygidy Helbig pt. Niebko (2013) oraz jej niemieckiego przekładu (Kleine Himmel, 2019). Porównanie obu wersji pozwala stwierdzić liczne rozbieżności. Przyjęta perspektywa translatologiczna ma charakter interdyscyplinarny, łączy elementy językoznawcze oraz literaturoznawcze. Wnioski z analizy stanowią przyczynek do refleksji na temat przekładu literatury interkulturowej, zjawiska autotranslacji oraz redefinicji pojęcia „przekład”.